Nguồn gốc Bát Trạch: lịch sử hình thành và phát triển

Tìm hiểu nguồn gốc Bát Trạch giúp bạn hiểu vì sao phương pháp này được dùng rộng rãi đến tận hôm nay. Bát Trạch là một phép phong thuỷ cổ, khởi từ Trung Hoa và phát triển qua nhiều thế kỷ. Bài viết dưới đây điểm lại các chặng đường chính của nó.

Nguồn gốc Bát Trạch từ nền tảng phong thuỷ cổ

Nguồn gốc Bát Trạch gắn liền với gốc rễ chung của phong thuỷ, không tách riêng. Nhiều tài liệu cho rằng mầm mống phong thuỷ đã có từ khoảng 3.000 năm trước Công nguyên. Khi ấy, người xưa quan sát thiên nhiên để tìm chỗ ở hài hoà, an toàn.

Ba nền tảng tư tưởng đã nuôi dưỡng Bát Trạch về sau:

• Âm dương: mọi sự vật đều có hai mặt đối đãi, cần được cân bằng.
• Ngũ hành: Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ được dùng để lý giải quan hệ sinh khắc giữa tự nhiên và con người.
• Khí: được xem là yếu tố cốt lõi. Theo quan niệm xưa, khí ảnh hưởng đến đời sống, tài lộc, hạnh phúc của mỗi người.

Thêm vào đó là hệ thống Bát Quái và số Lạc Thư. Đây chính là bộ khung để Bát Trạch chia không gian và định cát hung cho từng phương.

Thời Đường, Tống: Bát Trạch dần định hình

Đời Đường (618–907), phong thuỷ được nhiều người quan tâm, nhiều trường phái và sách vở chuyên sâu ra đời. Bát Trạch bắt đầu được chú ý trong giai đoạn này. Hậu thế thường gắn các sách Bát Trạch với tên tuổi Dương Quân Tùng, một bậc thầy địa lý đời Đường.

Sang đời Tống (960–1279), phong thuỷ tiếp tục mở rộng, đi vào kiến trúc và quy hoạch đô thị. Người làm phong thuỷ được tôn trọng. Ý kiến của họ có sức nặng trong việc dựng nhà, lập phố.

Hệ thống Bát Trạch: tám loại nhà và quẻ mệnh

"Bát Trạch" nghĩa là tám loại nhà, ứng với tám quẻ và tám phương. Đó là Bắc, Nam, Đông, Tây, Đông Bắc, Tây Bắc, Đông Nam, Tây Nam. Mỗi phương mang một tính chất khí riêng, ảnh hưởng đến gia đạo, công việc của người ở.

Điểm đặc trưng của Bát Trạch là hệ thống quẻ mệnh, hay cung phi. Quẻ mệnh tính theo năm sinh và giới tính của gia chủ. Dựa vào đó, người ta chọn hướng nhà, hướng giường ngủ, hướng bếp cho hợp.

Tám quẻ được chia làm hai nhóm. Nhóm Đông tứ trạch gồm Khảm, Ly, Chấn, Tốn. Nhóm Tây tứ trạch gồm Càn, Khôn, Cấn, Đoài. Người và nhà cùng nhóm thì được xem là hợp.

Thời Minh, Thanh: thời kỳ hưng thịnh

Đến đời Minh (1368–1644) và Thanh (1644–1912), Bát Trạch phát triển mạnh. Phép này trở thành một phần quen thuộc của văn hoá, đời sống Trung Hoa. Nhiều sách vở được biên soạn, phân tích kỹ nguyên lý và cách ứng dụng.

Khi tìm hiểu nguồn gốc Bát Trạch, có hai bộ sách thường được nhắc đến. Đó là Bát Trạch Minh Kính do Nhược Quán Đạo Nhân hiệu đính đời Thanh. Bộ thứ hai là Dương Trạch Tam Yếu của Triệu Cửu Phong. Các sách này hệ thống hoá phép du niên, cách xét cửa, chủ, bếp trong nhà.

Trong xã hội lúc bấy giờ, nhiều gia đình quyền quý và thương nhân giàu có tin dùng phong thuỷ. Họ dựa vào đó để chọn vị trí dựng nhà, mở cửa hàng. Các công trình công cộng cũng được xem xét theo cách tương tự.

Bát Trạch trong thế kỷ 20 và 21

Trải qua chiến tranh và nhiều biến động, phong thuỷ từng có lúc lắng xuống. Về sau, bộ môn này được quan tâm trở lại và ngày càng phổ biến. Nhiều người tìm đến phong thuỷ như một cách để sắp xếp nơi ở, nơi làm việc cho hài hoà hơn.

Ngày nay, Bát Trạch không còn là tri thức riêng của Trung Hoa. Phương pháp này đã lan sang nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Nhờ cách tính đơn giản, dễ áp dụng, Bát Trạch thường là cửa ngõ đầu tiên cho người mới học phong thuỷ.

Giá trị của Bát Trạch hôm nay

Nhìn lại nguồn gốc Bát Trạch, có thể thấy đây là một hệ thống sâu sắc. Nó thể hiện mối gắn kết giữa con người với thiên nhiên. Lịch sử của nó là sự hoà quyện giữa tri thức, văn hoá và tín ngưỡng qua hàng nghìn năm.

Đến nay, Bát Trạch vẫn là lĩnh vực được nghiên cứu và thực hành rộng rãi. Tuy vậy, khi xem nhà thực tế, nên kết hợp Bát Trạch với hình thế xung quanh và thời vận. Có như vậy kết luận mới trọn vẹn.

Học Bát Trạch cùng Phong Thuỷ Liên Hoa

Bạn có thể nhận miễn phí giáo trình Bát Trạch tại trang quà tặng phong thuỷ. Để tra quẻ mệnh và tám hướng nhanh chóng, hãy dùng phần mềm phong thuỷ Bát Trạch. Nếu muốn học bài bản cùng Thầy Vũ Giới Liên Hoa, mời bạn xem các khoá học phong thuỷ.