Phép chiêm bốc Mai Hoa: Tâm Dịch, khắc ứng và luận lý

Trong Mai Hoa Dịch Số, phép chiêm bốc không dừng ở việc lập quẻ và tra lời hào. Điều quyết định là Tâm Dịch, tức khả năng biến thông của người đoán. Bài học này, do Phong Thuỷ Liên Hoa tổng hợp và biên soạn, trình bày lại phần cốt lõi trong sách xưa. Đó là tổng quyết chiêm bốc, cách luận lý, phép định ứng kỳ và các quẻ mẫu về việc dùng lý để đoán.

Tâm Dịch: cốt lõi của phép chiêm bốc

Việc lành dữ trong thiên hạ vốn không có hình tích để nhìn thấy. Người xưa phải mượn tượng quẻ để hiểu nghĩa. Ví như Càn có lý để tượng trưng cho ngựa. Phép chiêm bốc gửi cái lý cát hung vào quái tượng, rồi từ tượng mà biện ra sự việc.

Nhưng tượng quẻ không cố định. Nếu không hiểu đạo biến thông thì chẳng bao giờ thấy được chỗ nhiệm mầu. Dịch số, suy cho cùng, chỉ có biến mà thôi.

Hai ví dụ: hoa mai và hoa mẫu đơn

Khi xem quẻ ngắm hoa mai, được quẻ Trạch Hoả Cách, Tiên sinh biết sẽ có thiếu nữ đến bẻ hoa. Hôm sau, quả nhiên có thiếu nữ đến bẻ. Khi xem quẻ hoa mẫu đơn, được quẻ Thiên Phong Cấu, Tiên sinh biết vườn hoa sẽ bị ngựa giẫm nát. Hôm sau, đúng là ngựa phá vườn.

Thế nhưng Đoài không chỉ là thiếu nữ, Càn cũng không chỉ là ngựa. Người bẻ hoa có thể là ai khác, kẻ phá vườn có thể là con vật khác. Vì vậy, người đoán phải suy xét thật tinh mới định được tượng ứng vào vật gì. Hiểu được biến thông thì mới đạt đến Tâm Dịch.

Tổng quyết của phép chiêm bốc

Sau khi lập xong quẻ, sách xưa dạy xét theo thứ tự ba lớp: lời Dịch, Thể Dụng và khắc ứng. Cuối cùng xét thêm trạng thái động tĩnh của chính người đoán.

Lớp thứ nhất: lời hào trong Chu Dịch

Trước hết, đọc hào từ để biết cát hung. Chẳng hạn, hào sơ cửu quẻ Càn là "tiềm long", rồng còn ẩn. Mọi việc vì thế còn âm thầm, chưa lộ rõ. Hào cửu nhị là "kiến long tại điền, lợi kiến đại nhân", rồng hiện ra ở ruộng. Khi đó nên đi gặp người quyền quý.

Lớp thứ hai: Thể Dụng sinh khắc

Kế đến, xét Thể và Dụng để luận ngũ hành. Thể Dụng chính là thuyết động tĩnh. Thể là chủ, là người hỏi. Dụng là sự việc được hỏi.

• Thể Dụng tỷ hoà (cùng hành): tốt.
• Dụng sinh Thể: tốt, ta được lợi.
• Thể khắc Dụng: thường tốt, nhưng có thể chậm.
• Thể sinh Dụng: xấu, ta bị hao tổn.
• Dụng khắc Thể: xấu.

Lớp thứ ba: khắc ứng lúc xem quẻ

Khắc ứng là những điềm xuất hiện ngay lúc chiêm bốc. Nghe lời vui, thấy điềm lành là tốt. Nghe lời dữ, thấy điềm xấu là xấu. Thấy vật tròn trịa, nguyên vẹn là dấu hiệu thành công. Thấy vật sứt mẻ, hư hao là dấu hiệu thất bại.

Động tĩnh của người đoán

• Đang ngồi: sự việc ứng chậm.
• Đang đi: ứng nhanh.
• Đang chạy: ứng nhanh hơn nữa.
• Đang nằm: ứng chậm hơn nữa.

Muốn đoán thông suốt, lấy quẻ Dịch làm chủ, khắc ứng làm phụ. Cả hai đều tốt thì thật tốt. Cả hai đều xấu thì càng xấu. Nếu một tốt một xấu, phải cân nhắc kỹ lời quẻ, Thể Dụng và khắc ứng. Tuyệt đối không dựa vào một chi tiết nhỏ mà kết luận.

Luận lý trong phép chiêm bốc

Phép chiêm bốc phải có luận lý mới đầy đủ. Chỉ bàn số mà bỏ lý, hoặc bám vào một chi tiết vụn vặt, thì lời đoán khó linh nghiệm.

• Xem việc ăn uống được quẻ Chấn: Chấn tượng rồng, nhưng không ai ăn thịt rồng. Theo lý, phải đổi thành cá chép.
• Xem thời tiết được quẻ Chấn vào mùa Đông: Chấn tượng sấm, nhưng mùa Đông theo lý ít có sấm. Khi ấy nên hiểu là gió lớn làm rung chuyển.

Qua đó có thể thấy, người đoán phải xét lý cho tường tận. Đó mới là chỗ sâu xa của đạo chiêm bốc.

Số dùng để lập quẻ và phép định ứng kỳ

Vì sao dùng số Tiên Thiên?

Nhiều người lập quẻ theo số Lạc Thư của Hậu Thiên bát quái. Theo đó Khảm 1, Khôn 2, Chấn 3, Tốn 4, Trung cung 5, Càn 6, Đoài 7, Cấn 8, Ly 9. Sách Mai Hoa không dùng cách này.

Khi Thánh nhân làm Dịch, quẻ được vạch từ Thái Cực, Lưỡng Nghi, Tứ Tượng rồi đến Bát Quái. Mỗi lần phân đôi, số tự nhiên thành Càn 1, Đoài 2, Ly 3, Chấn 4, Tốn 5, Khảm 6, Cấn 7, Khôn 8. Phép chiêm bốc nên lập quẻ theo bộ số Tiên Thiên này.

Sách cũng lưu ý một lỗi hay gặp. Nhiều người lập quẻ Hậu Thiên mà không cộng số giờ. Họ chỉ lấy một hào động, lại không biết biến thông. Lập quẻ Hậu Thiên thì bắt buộc phải cộng giờ.

Định ứng kỳ theo Tiên Thiên và Hậu Thiên

• Quẻ Tiên Thiên: định ứng kỳ theo quái khí. Càn, Đoài ứng vào Canh, Tân và năm, ngày thuộc Kim; riêng Càn ứng ngày giờ Tuất, Hợi, Đoài ứng ngày giờ Dậu. Chấn, Tốn ứng vào Giáp, Ất và năm, ngày thuộc Mộc; riêng Chấn ứng Mão, Tốn ứng Thìn, Tỵ.
• Quẻ Hậu Thiên: lấy số quẻ cộng số giờ làm số ứng kỳ. Sau đó tuỳ người đoán đang đi, đứng hay ngồi mà tính nhanh chậm.

Số quẻ cộng giờ chỉ ứng được việc gần. Việc xa thì phải hợp cả Tiên Thiên lẫn Hậu Thiên để quyết đoán. Dù dùng cách nào, vẫn phải xem toàn quẻ, Thể Dụng sinh khắc và lời Dịch thì mới linh thông.

Những quẻ mẫu cho thấy phải dùng lý

Thông thường lấy Thể làm chủ. Nhưng có lúc không cần xét đến Thể Dụng mà vẫn đoán được. Các quẻ dưới đây minh hoạ rõ điều này.

Bức hoành phi chùa Tây Lâm

Xem bức hoành phi chùa Tây Lâm, được quẻ Sơn Địa Bác. Thể Dụng, Hỗ, Biến đều tỷ hoà, lẽ ra là tốt. Vậy mà lời đoán lại không tốt.

Lý do nằm ở lý. Chùa là nơi tăng chúng, thuộc phái Dương. Thế mà Hỗ quái, Biến quái đều thuần Âm. Đó là tượng "quần âm bác dương", nhiều Âm bóc mòn Dương. Chỉ xét lý đã thấy, chẳng cần đến Thể Dụng.

Câu hỏi "hôm nay động tĩnh ra sao?"

Có người hỏi: "Kim nhật động tĩnh như hà?", tức hôm nay có việc gì. Lập quẻ được Địa Phong Thăng, hào sơ động. Dụng khắc Thể nên không có tiệc lớn. Dù vậy vẫn có người đến mời ăn, chỉ là bữa đạm bạc.

Vì sao biết có người mời? Hỗ quái có Đoài, tượng cái miệng. Lời hỏi "như hà" (如何) lại có hai chữ khẩu (口), trùng với tượng miệng của Đoài. Miệng ứng vào việc ăn uống.

So sánh quẻ Bí và quẻ Sư

Hai quẻ quen thuộc trong bài trước cho thấy cách cân nhắc khi Dụng không sinh Thể.

Quẻ Bí của chàng thiếu niên vui vẻ: Dụng không sinh Thể, nhưng Hỗ và Biến đều sinh Thể. Người hỏi vốn đã vui, lời hào lại có tượng "thúc bạch", bó lụa làm lễ. Hai điềm tốt gặp nhau, Hỗ Biến lại tương sinh, nên càng tốt. Dụng không sinh Thể cũng không hại gì.

Quẻ Sư của con bò rống thảm thiết thì ngược lại. Tiếng rống đã là điềm xấu. Lời hào lại nói "dư thi", xe chở xác. Hỗ Biến đều khắc Thể nên càng xấu. Dù Dụng không khắc Thể, cũng không che được cái hung.

Học tiếp phép chiêm bốc Mai Hoa

Qua các ví dụ trên, bạn thấy đoán quẻ phải dùng lý mới linh nghiệm. Không nên chấp vào một vài chi tiết nhỏ. Để luyện thêm, bạn có thể nhận miễn phí giáo trình Mai Hoa Dịch Số tại trang quà tặng phong thuỷ. Muốn lập quẻ nhanh và chính xác, hãy dùng thử phần mềm Mai Hoa Dịch Số và Liên Hoa Độn Pháp. Các khoá học của Thầy Vũ Giới Liên Hoa sẽ giúp bạn đi sâu hơn. Mọi thắc mắc xin liên hệ Zalo / điện thoại 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới).