Thiên can địa chi trong phong thuỷ Hình Pháp cổ và cách ứng dụng

Thiên can địa chi là hai hệ thống nền tảng của phong thuỷ Hình Pháp cổ. Chúng được dùng để đọc vận khí và cân bằng âm dương. Nhờ can chi, người làm phong thuỷ có thể đo đạc phương hướng, xét dòng khí và đánh giá thời vận. Mục tiêu là giúp ngôi nhà hài hoà, gia đình yên ổn và hưng thịnh.

Bài viết này giải thích can chi là gì và vai trò của chúng trong phong thuỷ. Cuối bài là những kinh sách cổ thường được nhắc tới khi bàn về can chi.

Thiên can địa chi là gì?

Mười thiên can

Thiên can gồm mười can: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Các can chia thành hai nhóm âm và dương. Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm là can dương. Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý là can âm.

Mỗi can còn thuộc một hành trong ngũ hành. Giáp Ất thuộc Mộc, Bính Đinh thuộc Hoả, Mậu Kỷ thuộc Thổ. Canh Tân thuộc Kim, Nhâm Quý thuộc Thuỷ. Như vậy, mỗi can mang cùng lúc hai đặc tính là âm dương và ngũ hành.

Mười hai địa chi

Địa chi gồm mười hai chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Mỗi chi cũng gắn với âm dương và ngũ hành. Bên cạnh đó, địa chi còn phản ánh mùa và thời gian trong chu kỳ một năm.

Lục Thập Hoa Giáp, chu kỳ 60

Khi ghép can với chi, can dương đi với chi dương, can âm đi với chi âm. Cách ghép ấy cho ra 60 cặp, gọi là Lục Thập Hoa Giáp. Đây là chu kỳ 60 năm, khởi đầu từ Giáp Tý và khép lại ở Quý Hợi.

Chu kỳ này rất hữu ích khi phân tích các yếu tố phong thuỷ. Từ vận khí, hướng nhà cho tới thời điểm làm việc lớn đều có thể xét qua can chi.

Vai trò của thiên can địa chi trong phong thuỷ Hình Pháp cổ

1. Xác định hướng nhà và bố cục không gian

Can chi giúp xác định hướng nhà và cách bố trí phù hợp với tuổi, mệnh của gia chủ. Mỗi hướng gắn với can chi cụ thể và mang đặc điểm ngũ hành riêng. Dựa vào đó, gia chủ chọn được hướng tốt, tạo môi trường nhiều sinh khí và tránh những xung khắc không đáng có.

Trên la kinh, vòng 24 sơn được dựng từ tám thiên can, mười hai địa chi và bốn quẻ Càn, Khôn, Cấn, Tốn. Mậu Kỷ thuộc Thổ ở trung cung nên không đặt thành sơn riêng. Mỗi sơn chiếm 15 độ, cộng lại đủ 360 độ.

2. Điều hoà âm dương và ngũ hành

Khi sắp xếp các yếu tố trong nhà, nguyên tắc can chi giúp không gian không bị lệch quá về âm hay dương. Sự cân bằng ấy tạo nên cảm giác ổn định, hài hoà cho nơi ở.

3. Xét thời vận và chọn thời điểm

Năm, tháng, ngày, giờ đều mang một cặp can chi nhất định. Mỗi cặp ảnh hưởng tới năng lượng của không gian và vận trình của gia chủ. Phân tích chu kỳ can chi giúp tìm ra thời điểm thuận lợi để xây nhà, cưới hỏi hay khởi nghiệp.

4. Hoá giải xung khắc, tăng cường sinh khí

Mỗi can chi có đặc tính ngũ hành và âm dương riêng. Có khi tuổi gia chủ xung với hướng nhà, hoặc các yếu tố trong nhà khắc nhau. Lúc ấy, can chi cho biết gốc rễ của sự xung đột. Từ đó, người làm phong thuỷ điều chỉnh bố cục hoặc dùng vật phẩm phù hợp để cân bằng năng lượng.

5. Hỗ trợ chọn vị trí huyệt

Trong Hình Pháp cổ, can chi còn được dùng khi xác định huyệt tốt. Huyệt vị hợp với can chi của gia chủ giúp tích tụ sinh khí. Năng lượng tích cực nhờ đó được bảo vệ và tăng cường cho người sống tại đó.

Kinh sách cổ bàn về can chi

Táng Thư của Quách Phác

Táng Thư là kinh điển về việc chọn đất an táng. Khi đặt huyệt mộ, việc xác định và sắp xếp phương vị theo can chi được coi trọng. Mục đích là mong phúc ấm lâu dài cho các thế hệ sau.

Hoàng Đế Trạch Kinh

Tác phẩm này dùng can chi để phân định phương vị khi xét hướng nhà và cân bằng khí. Sách cũng nêu cách dựa vào can chi để tránh những xung khắc trong không gian sống.

Kinh Dịch

Kinh Dịch là nền tảng lý luận âm dương của phong thuỷ. Người đời sau kết hợp lý âm dương của Dịch với can chi và ngũ hành. Sự kết hợp ấy giúp phân tích vận động của khí trong trời đất, rồi đưa lý thuyết vào không gian sống.

Kết luận

Thiên can địa chi giữ vai trò rất lớn trong phong thuỷ Hình Pháp cổ. Chúng giúp xác định hướng nhà, sắp xếp không gian và điều hoà âm dương. Kết hợp với ngũ hành, can chi trở thành công cụ quý để phân tích và điều chỉnh dòng khí trong nhà.

Kiến thức phong thuỷ từ sách cổ đã thất lạc nhiều và nằm rải rác. Vì vậy, người học nên đi theo lộ trình bài bản để hiểu đúng và dùng đúng.

Bạn có thể tham khảo các khoá học phong thuỷ do Thầy Vũ Giới Liên Hoa giảng dạy. Để xem can chi, ngũ hành của chính mình, bạn hãy dùng thử phần mềm Bát Tự lập lá số tứ trụ. Muốn chọn ngày giờ theo can chi, bạn có thể dùng phần mềm Xem ngày tốt Trạch Nhật.