Các trường phái phong thuỷ hiện nay: khác nhau ở điểm nào?

Các trường phái phong thuỷ là điều người mới học thường thấy rối nhất. Cùng một ngôi nhà, người này khen hướng tốt, người kia lại khuyên chỉnh sửa. Lý do nằm ở chỗ mỗi người có thể đang dùng một phương pháp khác nhau. Bài viết này giới thiệu các trường phái phong thuỷ chính và điểm khác biệt cốt lõi giữa chúng.

Hai nhánh lớn: Hình pháp (loan đầu) và Lý khí

Chữ “phong thuỷ” thường được giải thích qua câu trong Táng Thư, tương truyền của Quách Phác đời Tấn. Câu ấy nói khí gặp gió thì tán, gặp nước thì dừng. Người xưa tìm cách tụ khí, khiến khí không tán, nên gọi là phong thuỷ.

Theo cách phân chia phổ biến, phong thuỷ có hai nhánh lớn:

• Hình pháp, còn gọi là Hình thế hay Loan đầu: xem hình dáng núi, nước, đường đi, công trình và hình dáng ngôi nhà. Nhánh này thường gắn với vùng Giang Tây và danh sư Dương Quân Tùng đời Đường.
• Lý khí: dùng la kinh, phương vị, can chi, bát quái và thời gian để tính toán sự vận hành của khí. Nhánh này thường gắn với vùng Phúc Kiến.

Trong thực hành, hai nhánh không tách rời. Một câu quen thuộc của giới phong thuỷ là “loan đầu vi thể, lý khí vi dụng”. Nghĩa là hình thế là thân thể, lý khí là phần vận dụng.

Bát Trạch: xem theo cung mệnh và hướng

Bát Trạch là phương pháp Lý khí được biết đến rộng rãi, với sách Bát Trạch Minh Kính là tài liệu quen thuộc. Phương pháp này chia người và nhà thành hai nhóm Đông tứ và Tây tứ.

Nhà Đông tứ trạch gồm toạ Khảm, Ly, Chấn, Tốn. Nhà Tây tứ trạch gồm toạ Càn, Khôn, Cấn, Đoài. Cung mệnh của gia chủ tính theo năm sinh và giới tính.

Từ đó, ngôi nhà được chia thành tám cung. Bốn cung tốt là Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị. Bốn cung xấu là Tuyệt Mệnh, Ngũ Quỷ, Lục Sát, Hoạ Hại. Bát Trạch dễ tiếp cận, hợp với việc bố trí cửa, bếp, phòng ngủ trong nhà ở.

Huyền Không Phi Tinh: thêm yếu tố thời gian

Huyền Không Phi Tinh thuộc hệ Tam Nguyên. Điểm khác biệt lớn nhất là yếu tố thời gian. Thời gian được chia thành Tam nguyên Cửu vận, mỗi vận 20 năm. Hiện nay là vận 9, kéo dài từ năm 2024 đến hết năm 2043.

Người học lập tinh bàn theo vận và toạ hướng của ngôi nhà. Cùng một hướng nhưng xây ở vận khác nhau sẽ có tinh bàn khác nhau. Khi bàn về Huyền Không, người ta thường nhắc Tưởng Đại Hồng với sách Địa Lý Biện Chính. Một tên tuổi khác là Thẩm Trúc Nhưng với Thẩm Thị Huyền Không Học.

Trong họ Huyền Không còn có Huyền Không Đại Quái dùng 64 quẻ trên la kinh, và Huyền Không Lục Pháp. Mỗi nhánh có cách tiếp cận riêng.

Tam Hợp, Tam Nguyên và các phái la kinh

Tam Hợp là một hệ Lý khí lâu đời khác. Phái này chú trọng long, huyệt, sa, thuỷ, lấy thuỷ khẩu làm căn cứ quan trọng để định cục. Tên gọi Tam Hợp gắn với bốn cục. Đó là Thân Tý Thìn thuỷ cục, Hợi Mão Mùi mộc cục, Dần Ngọ Tuất hoả cục, Tỵ Dậu Sửu kim cục.

Tam Hợp dùng vòng trường sinh mười hai giai đoạn để xét khí sinh, vượng, suy, tử. La kinh Tam Hợp thường có nhiều vòng phục vụ thuỷ pháp, long pháp, phân kim.

Có thể tóm tắt khác biệt như sau: Tam Nguyên nặng về thời vận, Tam Hợp nặng về không gian và thuỷ khẩu. Mỗi hệ có la kinh riêng, với các vòng phù hợp phương pháp của mình. Hiểu khác biệt này giúp bạn đọc tài liệu của các trường phái phong thuỷ mà không bị lẫn.

Phong thuỷ Việt Nam và truyền thống địa lý bản địa

Ở Việt Nam, phong thuỷ hoà vào đời sống làng xã từ lâu. Ngôi nhà truyền thống với sân trước, ao, vườn, lũy tre phản ánh nhiều nguyên tắc tụ khí. Câu tục ngữ “lấy vợ hiền hoà, làm nhà hướng Nam” cho thấy kinh nghiệm chọn hướng đón gió mát.

Dân gian còn lưu truyền nhiều câu chuyện về thầy địa lý Tả Ao. Bên cạnh đó là tục xem tuổi làm nhà theo Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai. Tục chọn ngày động thổ, nhập trạch cũng rất phổ biến.

Những yếu tố bản địa này cho thấy phong thuỷ ở Việt Nam có màu sắc riêng. Nó gắn với khí hậu nhiệt đới, địa hình và phong tục của người Việt.

Các trường phái phong thuỷ: phái nào “tốt nhất”?

Đây là câu hỏi rất phổ biến, nhưng khó có câu trả lời chung. Mỗi trường phái được xây dựng để trả lời những câu hỏi khác nhau. Bát Trạch trả lời người và nhà có hợp nhau không. Huyền Không trả lời khí của ngôi nhà thay đổi theo thời gian ra sao. Tam Hợp trả lời long, thuỷ, hướng phối hợp thế nào.

Cách nhìn hợp lý là coi các trường phái phong thuỷ như những công cụ khác nhau. Người giỏi biết công cụ nào hợp với việc nào. Họ cũng biết khi các phương pháp cho kết luận khác nhau thì ưu tiên điều gì.

Khi kết hợp, nhiều người lấy hình thế làm nền, rồi dùng Lý khí để xét chi tiết. Điều cần tránh là trộn lẫn quy tắc của nhiều phái mà không biết mỗi quy tắc thuộc phái nào.

Người mới nên bắt đầu từ trường phái nào

Với người mới, một lộ trình gợi ý như sau:

1. Học nền tảng: âm dương, ngũ hành, bát quái, can chi, 24 sơn.
2. Học hình thế để biết nhìn đất, nhìn nhà.
3. Học Bát Trạch để bố trí nhà ở theo cung mệnh.
4. Khi đã vững, học tiếp Huyền Không hoặc Tam Hợp tuỳ mục tiêu.

Bạn không cần học tất cả các trường phái phong thuỷ cùng lúc. Hệ phái Phong Thuỷ Liên Hoa do Thầy Vũ Giới Liên Hoa giảng dạy. Hệ phái có các khoá Hình pháp Liên Hoa, Bát Trạch Liên Hoa, Huyền Không Liên Hoa. Bạn có thể bắt đầu từ phần hợp với nền tảng của mình.

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu trường phái phong thuỷ?

Không có con số thống nhất. Cách chia phổ biến là hai nhánh lớn Hình pháp và Lý khí. Trong Lý khí lại có nhiều phái như Bát Trạch, Huyền Không, Tam Hợp.

Phong thuỷ Tam Hợp phái là gì?

Đó là phái Lý khí lấy thuỷ khẩu làm căn cứ để định cục, dùng tam hợp cục và vòng trường sinh. Phái này chú trọng sự phối hợp giữa long, thuỷ và hướng.

Có nên kết hợp các trường phái phong thuỷ không?

Có thể, khi bạn đã vững từng phương pháp. Bạn cần biết rõ mỗi kết luận đến từ phái nào và có nguyên tắc ưu tiên khi chúng khác nhau.

Muốn học các trường phái phong thuỷ theo lộ trình, bạn có thể xem các khoá học Phong Thuỷ Liên Hoa. Phần mềm Tổng luận các trường phái tổng hợp kết luận của nhiều phái thành một bản luận. Các phần mềm Bát Trạch, Huyền Không, Tam Hợp có trong bộ Vũ Giới Hợp Luận.