Thanh Nang Kinh: giải nghĩa ba quyển Thượng, Trung, Hạ

Thanh Nang Kinh là bộ kinh mở đầu cho Kham dư ngũ kinh, tương truyền do Hoàng Thạch Công soạn. Văn kinh rất ngắn nhưng mỗi câu đều hàm chứa cả một tầng lý học. Dưới đây là phần giải nghĩa gọn từng câu của Thanh Nang Kinh theo cách hiểu của Thầy Vũ Giới Liên Hoa.

Thanh Nang Kinh trong bộ Kham dư ngũ kinh

“Kham dư ngũ kinh” là tên gọi chung của năm bộ sách phong thuỷ cổ. Bộ sách giảng giải sâu các nguyên lý của môn học. Nhờ đó, người đọc hiểu và vận dụng được vào việc xét địa lý, bố trí nhà cửa và môi trường sống. Năm bộ gồm:

1. Thanh Nang Kinh: bàn về các nguyên lý gốc của phong thuỷ, làm nền cho mọi kinh nghiệm thực hành. Theo Thầy, “thanh” là xanh, xanh thuộc Mộc, tức nói về con người. Đây là phần Nhân khí.
2. Thanh Nang Tự: phần nối tiếp của Thanh Nang Kinh, bổ sung các phương pháp và công thức tính toán cụ thể.
3. Thanh Nang Áo Ngữ: “áo ngữ” là lời sâu kín. Quyển này chứa những điều tinh tuý của phong thuỷ mà không phải ai cũng biết.
4. Thiên Ngọc Kinh: thường được xem là bàn về long mạch, địa hình và cách hoá giải yếu tố xấu. Theo Thầy, Thiên là Càn, Càn là ngọc, nên đây là kinh nói về Thiên khí.
5. Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh: thường được xem là tập trung vào hướng nhà, thiết kế và bài trí để mang lại thịnh vượng. Theo Thầy, quyển này ứng với Địa khí.

Thanh Nang Kinh không đơn thuần là một cuốn sách. Có thể xem đó là một bản tuyên ngôn triết học về sự hoà điệu giữa Thiên, Địa và Nhân. Kinh chia làm ba quyển, mỗi quyển kết thúc bằng một chữ “Hoá”.

Thượng quyển Thanh Nang Kinh (上卷): Hoá thuỷ

Thượng quyển trình bày vũ trụ luận theo Kinh Dịch và Hà Đồ, Lạc Thư. Quyển này giải thích quan hệ giữa thiên, địa, nhân, khí, hình, tượng. Đó là nền tảng lý học của phong thuỷ.

1. “Kinh viết: Thiên tôn địa ti, dương kỳ âm ngẫu.” Trời cao quý nằm trên, đất thấp nằm dưới. Dương ứng với số lẻ, Âm ứng với số chẵn. Đây là nguyên lý khởi đầu về Âm Dương và sự phân ngôi trời đất: một trên một dưới, một động một tĩnh.
2. “Nhất cộng lục tông, nhị thất đồng đạo, tam bát vi bằng, tứ cửu vi hữu, ngũ thập đồng đồ.” Số lẻ thuộc Dương và số chẵn thuộc Âm kết thành từng cặp. Từ sự phối hợp ấy sinh ra ngũ hành, bát quái và mọi biến hoá của trời đất. Đoạn này bàn về số sinh, số thành, mượn con số làm tượng cho đạo Âm Dương giao hoà.
3. “Hạp tích kỳ ngẫu, ngũ triệu sinh thành, lưu hành chung thuỷ.” Âm Dương lúc đóng lúc mở, số chẵn số lẻ giao nhau. Nhờ đó ngũ hành sinh thành và vận hành không dứt. Câu này nói lên vòng tuần hoàn của vũ trụ.
4. “Bát thể hoằng bố, tử mẫu phân thi.” Tám thể quái trải rộng khắp nơi. Âm Dương như mẹ và con chia ra muôn chốn. Đây là sự hiển hiện của Bát quái trong vạn vật.
5. “Thiên địa định vị, sơn trạch thông khí, lôi phong tương bạc, thuỷ hoả bất tương xạ.” Trời đất có ngôi vị cố định. Các khí Âm Dương qua lại, tác động nhau mà vẫn hoà hợp, không xung phá. Đây là nguyên tắc giữ thế cân bằng của tự nhiên.
6. “Trung ngũ lập cực, lâm chế tứ phương, bối nhất diện cửu, tam thất cư bàng, nhị bát tứ lục, túng hoành kỉ cương.” Số 5 đứng giữa làm cực, chế ngự bốn phương. Lưng là 1, mặt là 9, còn 3 và 7 nằm hai bên. Các số còn lại xếp theo quy luật, dọc ngang đều có kỷ cương. Đây chính là cấu trúc số của Lạc Thư, nền của Cửu cung đồ.
7. “Dương dĩ tương âm, âm dĩ hàm dương.” Dương nhờ Âm mà hiển lộ, Âm ôm chứa Dương mà sinh hoá. Hai mặt này nương vào nhau, không thể tách rời.
8. “Dương sinh vu âm, nhu sinh vu cương.” Dương khởi lên từ trong Âm, cái mềm sinh ra từ cái cứng. Đây là quy luật chuyển hoá qua lại của Âm Dương.
9. “Âm đức hoằng tể, dương đức thuận xương.” Đức của Âm rộng lòng cứu giúp muôn loài. Đức của Dương thuận theo mà làm cho hưng thịnh. Âm lo nuôi dưỡng, Dương lo vận hành, đó là hai mặt đức của trời đất.
10. “Thị cố dương bổn âm, âm dục dương, thiên y hình, địa phụ khí.” Vì thế, Dương lấy Âm làm gốc, Âm nuôi dưỡng Dương. Trời nhờ hình mà hiện, đất nương khí mà sinh. Câu này quy Âm Dương vào các cặp hình và khí, thể và dụng.
11. “Thử chi vị Hoá thuỷ.” Đó gọi là “Hoá thuỷ”, tức sự khởi đầu của hoá sinh. Từ Âm Dương, vũ trụ bắt đầu sinh ra muôn vật.

Trung quyển Thanh Nang Kinh (中卷): Hoá cơ

Trung quyển đi từ con số sang tinh tú và núi sông. Trọng tâm vẫn là quan hệ thiên, địa, nhân, khí, hình, tượng. Ở đây, kinh chỉ ra trời và đất đối ứng ra sao, và chỗ nào thì khí tụ.

1. “Kinh viết: Thiên hữu ngũ tinh, địa hữu ngũ hành.” Trời có năm sao ứng với năm hành, đất có năm chất tương ứng. Trời cho tượng, đất cho thể. Đây là sự đối ứng giữa trời và đất, biểu hiện Âm Dương hợp khí.
2. “Thiên phân tinh tú, địa liệt sơn xuyên.” Trên trời phân bố sao, dưới đất bày núi sông. Tượng trời và hình đất soi chiếu lẫn nhau, đúng với ý “Thiên chi tượng, địa chi hình”.
3. “Khí hành vu địa, hình lệ vu thiên.” Khí chảy trong đất, hình hiện ra dưới trời. Đó là hai mặt Âm Dương của cùng một lẽ. Phong thuỷ tóm ý này bằng câu “khí vận hình chi dụng, hình hiện khí chi thể”.
4. “Nhân hình sát khí, dĩ lập nhân kỉ.” Dựa vào hình để xét khí, từ đó lập phép tắc cho con người sống thuận đạo trời đất. Đây là gốc của phong thuỷ nhân sự: địa hình phản chiếu nhân đạo.
5. “Tử vi thiên cực, Thái Ất chi ngự, quân lâm tứ chính, nam diện nhi trị.” Tử Vi là trung cực của bầu trời, nơi Thái Ất ngự trị. Bậc quân vương quay mặt về Nam mà cai quản bốn phương. Câu này vừa là tượng thiên văn cho đạo làm vua, vừa là hình ảnh trung cung Lạc Thư.
6. “Thiên thị xuân cung, thiểu vi tây dịch.” Khu Thiên Thị nằm ở phương Đông, ứng với mùa xuân. Sao Thiểu Vi ở phía Tây làm cánh phụ. Ý nói sao trời cũng phân phương vị, giống bố cục bốn phương ngũ hành dưới đất.
7. “Thái vi nam viên, bàng chiếu tứ cực.” Sao Thái Vi ở vòng thành phía Nam, toả sáng khắp bốn cực. Đây là tượng Dương khí phát quang, trời soi khắp mặt đất.
8. “Tứ thất vi kinh, ngũ đức vi vĩ, vận can Khôn dư, thuỳ quang kiền kỉ.” Các con số và ngũ hành chạy dọc, chạy ngang như sợi kinh sợi vĩ. Chúng hợp thành cỗ máy trời đất và soi sáng quy luật vũ trụ. Đây là lưới số học Âm Dương của Hà Lạc.
9. “Thất chính xu cơ, lưu thông chung thuỷ.” Bảy chính tinh là trục xoay chuyển, vận hành từ đầu tới cuối không ngừng. Đó là tượng Thiên đạo tuần hoàn, chu kỳ của vũ trụ.
10. “Địa đức thượng tái, thiên quang hạ lâm.” Đức của đất nâng đỡ lên, ánh sáng trời rọi xuống. Trên dưới giao hoà, đó là tượng trời đất giao cảm mà sinh hoá.
11. “Âm dụng dương triêu, dương dụng âm ứng.” Âm vận động thì Dương hướng về, Dương hành động thì Âm đáp lại. Sự giao hoá ấy không dứt, là nguyên tắc Âm Dương tương giao trong động và tĩnh.
12. “Âm dương tương kiến, phúc lộc vĩnh trinh.” Âm Dương gặp nhau và hoà hợp thì phúc lộc bền lâu, muôn vật hưng thịnh. Câu này chỉ sự viên mãn của đạo trung hoà.
13. “Âm dương tương thừa, hoạ cữu chủng môn.” Âm Dương lấn át nhau, không điều hoà thì hoạ nạn kéo đến tận cửa. Đây là lời nhắc về sự mất cân bằng, gốc của mọi rối loạn.
14. “Thiên chi sở lâm, địa chi sở thịnh.” Trời rọi xuống nơi nào, đất sinh sôi ở nơi ấy. Chỗ Âm Dương giao cảm chính là chỗ có sinh khí.
15. “Hình chỉ khí súc, vạn vật hoá sinh.” Hình thế dừng lại thì khí tụ, muôn vật liền sinh hoá. Đây là nguyên lý tàng phong đắc thuỷ: khí tụ thì sinh linh.
16. “Khí cảm nhi ứng, quỷ phúc cập nhân.” Khí đã cảm thì tất có ứng, phúc lành từ cõi thần linh lan đến con người. Đó là đạo cảm ứng giữa trời, đất, người và thần.
17. “Thị cố thiên hữu tượng, địa hữu hình, thượng hạ tương tu nhi thành nhất thể.” Vì vậy trời có tượng, đất có hình, trên dưới cần nhau mà hợp thành một thể. Đây là đỉnh điểm của tư tưởng Thiên – Địa – Nhân hợp nhất.
18. “Thử chi vị Hoá cơ.” Đó gọi là “Hoá cơ”, tức then máy của sự sinh hoá. Đây là điểm mấu chốt của Dịch lý, nơi Âm Dương giao nhau sinh ra muôn tượng.

Hạ quyển Thanh Nang Kinh (下卷): Hoá thành

Quyển cuối giảng tiến trình sinh hoá của vũ trụ và phong thuỷ. Từ Vô cực sinh Thái cực, Lý hoá thành Khí, Khí kết thành Hình. Sau đó Âm Dương giao cảm, Thiên Địa tương sinh, vạn vật thành tựu trong trật tự của Đạo.

1. “Vô cực nhi Thái cực dã.” Từ trạng thái vô cùng là Vô cực, Thái cực xuất hiện làm điểm khởi đầu của Âm Dương. Câu này nói về nguồn gốc vũ trụ: từ tĩnh sinh ra động.
2. “Lý ngụ vu khí, khí hữu vu hình.” Lý ẩn trong khí, khí lại nương trong hình. Vật có hình là do khí kết, có khí là do lý vận hành.
3. “Nhật nguyệt tinh tú, cương khí thượng đằng.” Mặt trời, mặt trăng và tinh tú là Dương khí bốc lên. Thiên khí mang tính cương, tính động.
4. “Sơn xuyên thảo mộc, nhu khí hạ ngưng.” Núi sông, cỏ cây là Âm khí đọng xuống. Địa khí mang tính nhu, tính tĩnh.
5. “Tư dương dĩ xương, dụng âm dĩ thành.” Nhờ Dương mà phát triển, nhờ Âm mà hoàn thành. Dương sinh, Âm dưỡng; động thì phát, tĩnh thì tụ.
6. “Dương đức hữu tượng, âm đức hữu vị.” Dương bày ra thành hình tượng, Âm giữ ngôi vị ở bên trong. Dương là phần biểu, Âm là phần lý, trong ngoài cân bằng.
7. “Địa hữu tứ thế, khí tòng bát phương.” Đất có bốn thế chính, khí đến từ tám hướng. Địa thế dẫn khí, tám phương cùng quy về trung tâm.
8. “Ngoại khí hành hình, nội khí chỉ sinh.” Khí bên ngoài theo hình mà đi, khí bên trong dừng lại thì sinh. Nơi khí dừng là nơi kết huyệt, sinh phúc.
9. “Thừa phong tắc tán, giới thuỷ tắc chỉ.” Khí gặp gió thì tán, gặp nước thì dừng. Đây chính là nguyên lý tàng phong đắc thuỷ của phong thuỷ.
10. “Thị cố thuận ngũ triệu… nguyên chung thuỷ.” Cho nên phải thuận theo quy luật trời đất. Người học dùng bát quái, lục giáp, ngũ vận lục khí để hiểu sự vận hành sinh hoá. Câu này nói về hệ thống lý khí của Thiên – Địa – Nhân.
11. “Thử chi vị Hoá thành.” Đó gọi là “Hoá thành”: vạn vật hoá sinh, đạo pháp viên mãn. Khi lý, khí, hình và người hợp nhất, muôn vật mới sinh hoá trọn vẹn.

Ba chữ “Hoá” làm nên mạch lạc của Thanh Nang Kinh

Đọc liền ba quyển, bạn sẽ thấy một mạch lạc rất rõ. Thượng quyển kết bằng “Hoá thuỷ”, nói về sự khởi đầu. Trung quyển kết bằng “Hoá cơ”, nói về then máy. Hạ quyển kết bằng “Hoá thành”, nói về sự hoàn tất.

Ba chữ ấy vẽ nên trọn vòng sinh hoá. Kinh đi từ số lý Hà Đồ, Lạc Thư tới tinh tú trên trời, rồi tới núi sông dưới đất. Cuối cùng, mọi thứ quy về chỗ khí tụ, nơi người làm phong thuỷ tìm huyệt.

Không lạ khi Thanh Nang Kinh đứng đầu Kham dư ngũ kinh. Nắm được ba quyển này, bạn sẽ có nền vững để đọc các kinh tiếp theo.

Học Thanh Nang Kinh cùng Phong Thuỷ Liên Hoa

Văn kinh cổ cần được giảng giải kỹ mới thấy hết chiều sâu. Bạn có thể tìm hiểu các khoá học phong thuỷ do Thầy Vũ Giới Liên Hoa giảng dạy để đi sâu hơn. Để có thêm tài liệu nền, hãy nhận các quà tặng phong thuỷ miễn phí như giáo trình Bát Trạch. Cần trao đổi, xin liên hệ Zalo / điện thoại 0988 964 636 hoặc trang liên hệ.