Học Kinh Dịch cho người mới bắt đầu: nên đọc gì, học thế nào?

Học Kinh Dịch cho người mới bắt đầu thường khó ở bước đầu tiên: không biết nên mở sách nào, học phần nào trước. Kinh Dịch có kinh văn cổ, có ký hiệu riêng và có nhiều cách ứng dụng. Bài viết này gợi ý một lộ trình học Kinh Dịch theo thứ tự hợp lý, để bạn đi chậm mà chắc.

Kinh Dịch là gì và vì sao người học phong thuỷ cần biết

Kinh Dịch, còn gọi là Chu Dịch, là bộ sách cổ bàn về sự biến đổi của vạn vật. Phần Kinh gồm 64 quẻ, mỗi quẻ có lời quẻ và lời của sáu hào. Phần Truyện, thường gọi là Thập Dực, gồm các thiên giải thích như Thoán truyện, Tượng truyện, Hệ từ, Thuyết quái.

Với người học phong thuỷ, Kinh Dịch là nền chung của nhiều môn. Bát Trạch dùng bát quái để chia tám cung. Huyền Không dùng Lạc Thư và hậu thiên bát quái. Huyền Không Đại Quái dùng trực tiếp 64 quẻ trên la kinh. Mai Hoa Dịch Số thì lập và luận quẻ để xét sự việc.

Hiểu Kinh Dịch giúp bạn không học các môn này như những bảng tra rời rạc. Bạn sẽ thấy chúng cùng xuất phát từ một hệ ý niệm về âm dương và biến hoá.

Âm dương, bát quái, 64 quẻ: thứ tự tiếp cận

Hệ từ truyện có câu nổi tiếng: Thái cực sinh Lưỡng nghi, Lưỡng nghi sinh Tứ tượng, Tứ tượng sinh Bát quái. Đây cũng là thứ tự học hợp lý cho người mới.

1. Âm dương: hiểu hào dương là vạch liền, hào âm là vạch đứt, và quy luật âm dương chuyển hoá.
2. Tứ tượng: thái dương, thiếu âm, thiếu dương, thái âm, tức bốn cách ghép hai hào.
3. Bát quái: tám quẻ ba hào, mỗi quẻ có tên, tượng, ngũ hành và phương vị.
4. 64 quẻ: chồng hai quẻ đơn thành quẻ kép sáu hào, gồm nội quái ở dưới và ngoại quái ở trên.

Bảng bát quái dưới đây nên thuộc lòng trước khi đọc đến 64 quẻ.

Quẻ	Tượng	Số tiên thiên
Càn	Trời	1
Đoài	Đầm	2
Ly	Lửa	3
Chấn	Sấm	4
Tốn	Gió	5
Khảm	Nước	6
Cấn	Núi	7
Khôn	Đất	8

Khi đọc quẻ kép, hào được tính từ dưới lên: hào Sơ, Nhị, Tam, Tứ, Ngũ, Thượng. Hào dương gọi là Cửu, hào âm gọi là Lục. Vì vậy mới có những tên gọi như Sơ Cửu hay Lục Nhị.

Đọc kinh văn hay học ứng dụng trước

Có hai cách tiếp cận. Cách thứ nhất là đọc kinh văn từ quẻ Càn đến quẻ Vị Tế, tìm hiểu ý nghĩa từng quẻ. Cách thứ hai là học một phép ứng dụng như Mai Hoa Dịch Số, rồi quay lại đọc kinh văn khi gặp quẻ.

Đọc kinh văn trước giúp hiểu sâu, nhưng dễ nản vì lời văn cô đọng. Học ứng dụng trước tạo hứng thú, nhưng dễ dừng ở mức tra cứu. Với người mới, cách cân bằng là đi song song cả hai.

Bạn có thể mỗi tuần đọc kỹ vài quẻ, đồng thời tập lập quẻ cho những việc nhỏ hằng ngày. Khi một quẻ vừa đọc xuất hiện trong bài tập, bạn sẽ nhớ nó lâu hơn nhiều.

Lập quẻ và luận quẻ cơ bản

Có nhiều cách lập quẻ. Hai cách phổ biến với người mới là gieo đồng xu và lập quẻ theo thời gian của Mai Hoa Dịch Số.

Mai Hoa Dịch Số có phép lập quẻ theo thời gian âm lịch. Số năm và số giờ lấy theo thứ tự địa chi, Tý là 1 đến Hợi là 12. Cộng năm, tháng, ngày rồi chia 8 lấy số dư được thượng quái. Cộng thêm giờ rồi chia 8 được hạ quái. Tổng ấy chia 6 lấy số dư là hào động. Số dư bằng 0 thì tính là 8 hoặc 6.

Khi luận, người mới nên tập ba bước:

• Đọc quẻ chủ: tên quẻ, tượng của nội quái và ngoại quái.
• Xét quẻ hỗ và quẻ biến: quẻ hỗ cho biết diễn biến bên trong, quẻ biến cho biết xu hướng về sau.
• Xét thể dụng: trong Mai Hoa, quái không có hào động là thể, quái có hào động là dụng. Quan hệ sinh khắc giữa hai bên là chìa khoá luận.

Kết quả luận quẻ nên được xem như một góc nhìn để suy ngẫm. Không nên coi đó là lời phán chắc chắn cho mọi việc.

Học Kinh Dịch mất bao lâu, khó ở đâu

Thời gian học Kinh Dịch tuỳ mục tiêu và tuỳ người. Thuộc bát quái, hiểu cấu trúc 64 quẻ thì không quá khó. Hiểu sâu lời quẻ, lời hào và vận dụng linh hoạt lại là việc của nhiều năm.

Những chỗ người mới hay vấp gồm:

• Lời văn cổ cô đọng, mỗi bản dịch hiểu một chút khác nhau.
• Nhiều thuật ngữ mới: hào vị, đắc trung, đắc chính, hào ứng.
• Dễ sa vào tra nghĩa quẻ mà quên lý âm dương phía sau.

Cách vượt qua là học đều đặn, ghi chép và có người để hỏi khi gặp chỗ khó.

Sách, bộ bài và khoá học hỗ trợ

Về sách, người Việt có thể bắt đầu với những bản dịch, chú giải quen thuộc. Bản “Kinh Dịch” do Ngô Tất Tố dịch và chú giải cho bạn tiếp cận kinh văn. Cuốn “Kinh Dịch – Đạo của người quân tử” của Nguyễn Hiến Lê dễ đọc hơn với người mới.

Với phần ứng dụng, sách Mai Hoa Dịch Số tương truyền của Thiệu Khang Tiết là tài liệu kinh điển. Phong Thuỷ Liên Hoa có giáo trình Mai Hoa Dịch Số tặng miễn phí cho người đăng ký tài khoản Khí Vận.

Bộ bài Kinh Dịch 64 lá giúp việc nhớ quẻ trực quan hơn, vì mỗi lá lấy nội dung từ một quẻ. Về khoá học, hệ phái Phong Thuỷ Liên Hoa do Thầy Vũ Giới Liên Hoa giảng dạy có nhóm khoá Dịch Lý – 64 Quẻ. Trong đó có “Dịch Lý Và 64 Quẻ Dịch” và “Khoá 64 quẻ dịch dùng bộ bài dịch”.

Câu hỏi thường gặp

Học Kinh Dịch bắt đầu từ đâu?

Nên bắt đầu từ âm dương và bát quái. Khi đã thuộc tám quẻ cùng tượng của chúng, việc đọc 64 quẻ sẽ nhẹ nhàng hơn.

Học Kinh Dịch có khó không?

Phần nền tảng không quá khó nếu học có thứ tự. Phần hiểu sâu kinh văn và vận dụng thì cần thời gian, sự kiên nhẫn và thực hành thường xuyên.

Kinh Dịch có phải chỉ để bói toán?

Không. Kinh Dịch trước hết là sách bàn về quy luật biến đổi và cách ứng xử. Lập quẻ chỉ là một ứng dụng, và kết quả nên được dùng để suy ngẫm, cân nhắc.

Bạn muốn học Kinh Dịch có lộ trình rõ ràng? Hãy xem các khoá học Kinh Dịch Liên Hoa. Giáo trình Mai Hoa Dịch Số có trong trang quà tặng phong thuỷ. Bộ bài Kinh Dịch có trong mục vật phẩm phong thuỷ. Cần tư vấn chọn khoá, bạn liên hệ Thầy Vũ Giới qua Zalo 0988 964 636.