Nhiệm vụ thiết kế nhà ở có phong thuỷ: chủ nhà nên soạn gì trước khi kiến trúc sư đặt bút

Nhiều ngôi nhà gặp vấn đề phong thuỷ không phải vì kiến trúc sư thiếu hiểu biết, mà vì thông tin đến muộn. Kiến trúc sư vẽ xong phương án đẹp, chủ nhà mới mời người xem phong thuỷ. Người xem phong thuỷ đề nghị dời cầu thang, đổi cửa chính. Phương án phải vẽ lại, hai bên mất thời gian, đôi khi mất cả thiện cảm với nhau.

Cách làm thuận hơn là đưa phong thuỷ vào ngay từ văn bản đầu tiên của dự án: nhiệm vụ thiết kế. Đó là bản mô tả những gì gia đình cần, giao cho kiến trúc sư trước khi họ đặt bút. Bài viết này gợi ý cách chủ nhà soạn bản nhiệm vụ ấy để thiết kế nhà ở theo phong thuỷ diễn ra trôi chảy. Việc nên mời ai trước đã được bàn ở bài kiến trúc sư phong thuỷ và thầy phong thuỷ; ở đây chúng ta tập trung vào nội dung cần chuẩn bị.

Nhiệm vụ thiết kế là gì và vì sao quan trọng

Trong thực hành kiến trúc, nhiệm vụ thiết kế là tài liệu nêu yêu cầu của chủ đầu tư: diện tích, số phòng, công năng, phong cách, ngân sách, tiến độ. Với nhà ở dân dụng, tài liệu này thường chỉ là vài dòng trao đổi miệng. Hệ quả là kiến trúc sư phải tự đoán phần lớn nhu cầu.

Khi phong thuỷ được đưa vào nhiệm vụ thiết kế, kiến trúc sư biết ngay từ đầu những điều cố định: hướng nào cần ưu tiên, điểm nào không được đặt bếp, phòng thờ cần ở đâu. Họ thiết kế trong khung ấy, thay vì thiết kế xong rồi bị yêu cầu sửa. Phong thuỷ không còn là lớp chỉnh sửa sau cùng, mà là một phần của bài toán ngay từ đầu.

Tám mục chủ nhà nên soạn

Dưới đây là khung gợi ý cho một bản nhiệm vụ thiết kế nhà ở có yếu tố phong thuỷ. Chủ nhà không cần viết dài, chỉ cần đủ ý.

1. Gia đình và các thành viên

Liệt kê người sẽ ở trong nhà, năm sinh âm lịch, giới tính, nghề nghiệp, giờ giấc sinh hoạt. Ghi rõ ai là người đứng chủ, gánh vác chính. Nếu có người cao tuổi, trẻ nhỏ, người có nhu cầu đặc biệt về đi lại, sức khoẻ, cần nêu rõ.

2. Khu đất và hiện trạng

Giấy tờ đất, kích thước, hình dạng lô, ảnh chụp bốn phía từ trong lô nhìn ra và từ ngoài nhìn vào. Ghi lại đường trước nhà, nhà lân cận, cây lớn, mương nước, cột điện. Nếu đã đo hướng bằng la kinh, ghi số độ và vị trí đo.

3. Nếp sống và ưu tiên của gia đình

Gia đình hay tiếp khách hay thích riêng tư? Có kinh doanh ở tầng trệt không? Cả nhà có thói quen ăn cơm chung? Ai làm việc ở nhà, cần phòng yên tĩnh? Những câu trả lời này quyết định phần động và phần tĩnh của ngôi nhà.

4. Nếp thờ cúng

Gia đình thờ gia tiên, Thần Tài Thổ Địa, Phật hay các vị khác? Thờ ở phòng riêng hay ở phòng khách? Có nhu cầu tổ chức giỗ đông người không? Phần này giúp định vị phòng thờ, một trong những điểm khó dời nhất về sau. Tham khảo thêm bài tư vấn phong thuỷ phòng thờ.

5. Danh sách phòng và công năng

Số phòng ngủ, ai ở phòng nào, có phòng làm việc, phòng sinh hoạt chung, phòng khách, kho, nhà xe không. Ghi kèm mong muốn về diện tích tương đối, không cần con số chính xác.

6. Những điều gia đình kiêng hoặc mong muốn

Có những gia đình kiêng cầu thang nhìn ra cửa, kiêng bếp hướng này hướng nọ theo lời dặn của người lớn. Có những mong muốn rất riêng như một góc thiền, một khoảng sân cho cây cảnh. Nên ghi hết, kể cả điều chưa chắc có căn cứ. Người tư vấn sẽ giải thích điều nào nên giữ, điều nào có thể linh hoạt.

7. Ngân sách và tiến độ định hướng

Không cần chi tiết, nhưng nên cho kiến trúc sư biết khung ngân sách và thời điểm mong muốn khởi công, hoàn thành. Phong thuỷ tốt phải khả thi trong điều kiện thật của gia đình.

8. Các mốc cần chọn ngày

Ghi lại những mốc gia đình muốn chọn ngày: động thổ, đổ móng, cất nóc, nhập trạch. Người tư vấn sẽ dựa vào tuổi người đứng chủ và tiến độ dự kiến để đề xuất. Gia đình có thể tham khảo trước bằng phần mềm xem ngày tốt Trạch Nhật.

Từ nhiệm vụ thiết kế đến khung phong thuỷ

Khi đã có bản nhiệm vụ, người tư vấn phong thuỷ làm một bước trung gian trước khi kiến trúc sư vẽ: lập khung phong thuỷ cho khu đất. Khung này không phải bản vẽ kiến trúc, mà là một sơ đồ đơn giản, thường gồm:

• Hướng toạ và hướng nhà được đề xuất, kèm căn cứ hình thế và lý khí.
• Vùng minh đường cần chừa phía trước, vùng tựa phía sau.
• Vị trí khí khẩu, tức khu vực nên đặt cửa chính. Cách xác định được bàn ở bài khí khẩu trong phong thuỷ Hình Pháp.
• Vùng động và vùng tĩnh trên mặt bằng.
• Các vùng ưu tiên cho bếp, phòng thờ, phòng ngủ người đứng chủ, và các vùng nên tránh cho nhà vệ sinh, bể phốt.

Kiến trúc sư nhận khung này cùng bản nhiệm vụ, rồi tự do sáng tạo trong khung. Cách làm này tôn trọng chuyên môn của kiến trúc sư, đồng thời giữ được những điều phong thuỷ cốt lõi.

Các vòng góp ý trong quá trình thiết kế

Thiết kế nhà ở thường đi qua ba giai đoạn. Ở mỗi giai đoạn, người tư vấn góp ý ở một mức khác nhau:

Mỗi vòng góp ý nên được ghi lại thành văn bản ngắn, có lý do, để kiến trúc sư hiểu và phản hồi. Khi có mâu thuẫn giữa công năng và phong thuỷ, hai bên cùng tìm phương án thứ ba, thay vì một bên áp đặt.

Những sai lầm thường gặp khi soạn nhiệm vụ

• Chỉ ghi tuổi một người mà quên các thành viên khác, khiến việc chọn phòng thiếu căn cứ.
• Đưa hướng nhà theo tuổi như một yêu cầu cứng trước khi đọc hình thế khu đất. Hình thế là gốc, hướng theo tuổi chỉ là một phần của lý khí.
• Bỏ qua nếp thờ cúng, đến khi hoàn thiện mới tìm chỗ đặt ban thờ.
• Thay đổi nhiệm vụ liên tục trong quá trình thiết kế. Mỗi thay đổi lớn có thể làm vỡ khung phong thuỷ đã lập.
• Thiếu ảnh và số đo hiện trạng, khiến cả kiến trúc sư lẫn người tư vấn phải đoán ngoại cảnh.

Câu hỏi thường gặp

Chủ nhà không rành phong thuỷ có tự soạn nhiệm vụ được không?

Được. Tám mục trên chủ yếu là thông tin về gia đình và khu đất, chủ nhà là người hiểu rõ nhất. Phần phong thuỷ chuyên môn sẽ do người tư vấn bổ sung khi lập khung.

Khung phong thuỷ có làm hạn chế sáng tạo của kiến trúc sư?

Khung chỉ định những điểm cốt lõi, phần còn lại rất rộng cho sáng tạo. Nhiều kiến trúc sư thấy dễ làm việc hơn vì biết trước giới hạn, không phải vẽ lại nhiều lần.

Nên gửi nhiệm vụ thiết kế cho ai trước?

Nên gửi cho cả hai cùng lúc. Người tư vấn lập khung trong thời gian ngắn, kiến trúc sư bắt đầu ý tưởng ngay sau khi nhận khung.

Nhà nhỏ, ngân sách hạn chế có cần làm bài bản như vậy?

Càng nên làm. Nhà nhỏ ít chỗ để sửa sai, mỗi lần vẽ lại đều tốn kém. Một bản nhiệm vụ rõ ràng giúp tiết kiệm cho cả quá trình.

Mời quý vị bắt đầu từ bản nhiệm vụ

Nếu gia đình quý vị chuẩn bị xây nhà, xin soạn bản nhiệm vụ theo tám mục trên và gửi kèm ảnh khu đất qua trang liên hệ hoặc Zalo 0988 964 636. Chúng tôi sẽ cùng quý vị và kiến trúc sư lập khung phong thuỷ trước khi bắt đầu thiết kế.