Bếp gỗ phong thuỷ: chọn gỗ, màu sắc, vị trí đặt và cách giữ gìn

Bếp gỗ phong thuỷ là gian bếp có tủ, kệ, bàn bếp bằng gỗ, được bố trí theo nguyên lý phong thuỷ. Ở đây "bếp gỗ" không phải bếp đun củi, mà là phần nội thất bao quanh chỗ nấu. Gỗ mang lại cảm giác ấm áp, gần gũi, nên được nhiều gia đình Việt ưa chuộng.

Tuy vậy, một gian bếp đẹp chưa hẳn đã hợp phong thuỷ. Bài viết này giúp bạn hiểu vai trò của bếp, ý nghĩa của gỗ theo ngũ hành và cách chọn gỗ, chọn màu. Phần sau bàn về vị trí đặt bếp, cách bố trí tủ, an toàn và giữ gìn để bếp luôn bền đẹp.

Vì sao bếp được coi trọng trong phong thuỷ nhà ở?

Bếp là nơi nấu nướng, nuôi dưỡng cả nhà qua từng bữa ăn. Người xưa xem bếp gắn liền với sức khoẻ và sự êm ấm của gia đạo. Tục thờ Táo quân, ông Công ông Táo cho thấy người Việt trân trọng gian bếp đến mức nào.

Trong phong thuỷ, bếp là nơi có lửa, thuộc hành Hoả. Lửa nóng và động, nên vị trí, hướng của bếp cần cân nhắc kỹ. Một gian bếp sáng sủa, gọn gàng, đặt đúng chỗ giúp người nấu thoải mái. Bữa cơm gia đình nhờ đó cũng đầm ấm hơn.

Bếp trong phép Bát Trạch

Phép Bát Trạch có nguyên tắc "toạ hung hướng cát" cho bếp. Bếp nên đặt ở vùng hung của ngôi nhà để lửa trấn bớt khí xấu. Còn hướng của bếp nên nhìn về phương cát của gia chủ. Muốn áp dụng, cần đo toạ hướng nhà và tính cung phi của người chủ gia đình.

Nguyên tắc này áp dụng cho bếp nói chung, dù tủ làm bằng gỗ, nhôm hay đá. Chất liệu gỗ chỉ là phần bổ trợ, giúp gian bếp hài hoà hơn khi vị trí và hướng đã đúng.

Gỗ trong ngũ hành và vai trò trong gian bếp

Gỗ thuộc hành Mộc. Theo vòng tương sinh, Mộc sinh Hoả. Vì vậy, gỗ quanh khu vực bếp được xem như nguồn nuôi dưỡng cho lửa. Gian bếp nhờ đó có cảm giác ấm và đầy đặn.

Gỗ còn giữ vai trò "thông quan" giữa nước và lửa. Bồn rửa thuộc Thuỷ, bếp nấu thuộc Hoả, mà Thuỷ khắc Hoả. Khi giữa hai bên có một khoang tủ gỗ, vòng Thuỷ sinh Mộc, Mộc sinh Hoả được nối lại. Đây là lý do bếp nấu không nên đặt sát ngay bồn rửa.

Ngoài lý ngũ hành, gỗ đem lại cảm giác thân thiện cho người đứng bếp. Vân gỗ tự nhiên làm không gian mềm mại hơn so với kim loại hay kính lạnh lẽo. Đó cũng là một phần của sự hài hoà âm dương trong nhà.

Chọn chất liệu cho bếp gỗ phong thuỷ

Phong thuỷ không đòi hỏi phải dùng loại gỗ đắt tiền. Điều quan trọng là gỗ bền, ổn định, an toàn cho sức khoẻ và hợp với điều kiện sử dụng. Ý nghĩa phong thuỷ nằm ở hành Mộc chung của gỗ, không nằm ở tên một loài gỗ cụ thể.

Vì thế, bạn nên thận trọng với những lời quảng cáo kiểu "gỗ này mang tài lộc", "gỗ kia giữ của". Hãy chọn theo độ bền, ngân sách và sở thích, rồi bố trí cho đúng.

Gỗ tự nhiên

• Gỗ sồi: cứng, vân rõ, dễ phối nhiều phong cách. Cần tẩm sấy kỹ để hạn chế cong vênh.
• Gỗ óc chó: màu nâu sẫm, vân đẹp, cho cảm giác sang trọng. Giá thường cao.
• Gỗ xoan đào: tông hồng đỏ ấm, giá vừa phải, được dùng khá phổ biến ở Việt Nam.
• Gỗ thông: nhẹ, màu sáng, giá mềm. Mặt gỗ mềm nên dễ trầy, kém bền hơn các loại trên.

Gỗ công nghiệp

Ván MDF, HDF hay ván dán phủ bề mặt cũng được dùng nhiều cho tủ bếp. Loại lõi chống ẩm, thường nhuộm màu xanh, hợp với tủ dưới gần bồn rửa. Khi chọn, nên hỏi rõ tiêu chuẩn phát thải. Ván đạt chuẩn E1 hoặc E0 có lượng formaldehyde thấp, an toàn hơn cho nơi nấu ăn.

Cách nhận biết gỗ tốt

• Vân gỗ rõ, màu đều, không có vết nứt hay mắt gỗ bị bong.
• Không có lỗ mọt, vết nấm mốc hay mùi lạ.
• Gỗ đã tẩm sấy, mặt phẳng, không cong vênh.
• Với ván công nghiệp: cạnh dán kín, không có mùi hắc khi mở cánh tủ.

Màu gỗ hợp phong thuỷ cho gian bếp

Màu sắc ảnh hưởng nhiều đến cảm giác của người dùng bếp. Gỗ tự nhiên vốn có tông nâu, vàng, đỏ ấm, khá hợp với tính Hoả của bếp. Nếu sơn phủ màu, bạn có thể tham khảo ngũ hành để chọn tông chủ đạo.

Hành	Tông màu tham khảo	Gợi ý cho tủ bếp gỗ
Mộc	Xanh lá, màu gỗ sáng	Gỗ sồi, gỗ thông để màu tự nhiên
Hoả	Đỏ, cam, hồng	Gỗ xoan đào, gỗ tông đỏ ấm
Thổ	Vàng, nâu đất, be	Gỗ tông vàng nâu, mặt đá màu be
Kim	Trắng, xám, ánh kim	Cánh tủ sơn trắng, tay nắm kim loại
Thuỷ	Đen, xanh đậm	Gỗ óc chó tông sẫm, dùng điểm xuyết

Nhiều người chọn màu theo mệnh năm sinh của người nội trợ chính. Cách làm phổ biến là dùng màu của hành sinh cho mệnh, hoặc cùng hành với mệnh. Đây là yếu tố tham khảo, không quan trọng bằng vị trí và hướng bếp.

Có một lưu ý nhỏ. Không nên để màu đen hay xanh nước biển phủ kín cả gian bếp, vì Thuỷ khắc Hoả. Nếu thích tông tối, hãy điểm thêm sắc gỗ ấm và ánh đèn vàng để cân bằng.

Vị trí đặt bếp và những điều cần tránh

Vị trí bếp quan trọng hơn chất liệu. Tủ gỗ đẹp đến đâu cũng khó bù lại một chỗ đặt bếp phạm lỗi. Dưới đây là các nguyên tắc thường được nhắc tới.

Nên làm

• Lưng bếp có tường vững chắc làm chỗ tựa.
• Gian bếp kín đáo vừa phải, không phơi ra ngay lối vào nhà.
• Có thông gió tốt và máy hút mùi để khói, hơi nóng thoát nhanh.
• Giữa bếp nấu và bồn rửa có một khoang tủ gỗ ngăn cách.

Nên tránh

• Bếp nhìn thẳng ra cửa chính, người ngoài nhìn vào thấy ngay chỗ nấu.
• Bếp sát hoặc đối diện cửa nhà vệ sinh.
• Bếp đặt ngay dưới cửa sổ: gió lùa làm lửa chập chờn, lưng bếp không có chỗ tựa.
• Xà ngang, dầm lớn đè ngay trên chỗ nấu.
• Bếp đặt ở chính giữa nhà, nơi trung cung cần được giữ yên tĩnh.
• Bếp và bồn rửa nằm sát nhau hoặc đối diện thẳng nhau.

Với nhà ống và căn hộ chung cư, nhiều lỗi không thể sửa triệt để. Khi đó có thể dùng vách ngăn, kệ gỗ, rèm, hoặc dời vị trí bếp nấu trên cùng mặt bàn. Cách xử lý cụ thể nên dựa vào mặt bằng thực tế.

Bố trí tủ bếp gỗ hợp phong thuỷ và tiện dùng

Chọn kiểu tủ theo diện tích

• Tủ chữ I: hợp bếp nhỏ, nhà ống. Cần chừa khoảng cách giữa bếp nấu và bồn rửa.
• Tủ chữ L: tận dụng góc, tạo thế bao bọc, dễ tách bếp nấu và bồn rửa ra hai cạnh.
• Tủ chữ U: nhiều chỗ chứa, hợp bếp rộng. Lối đi ở giữa cần đủ thoáng.
• Đảo bếp: hợp không gian mở. Nên bo tròn góc đảo để tránh cạnh nhọn chĩa vào người.

Sắp xếp theo tam giác công năng

Ba điểm dùng nhiều nhất trong bếp là tủ lạnh, bồn rửa và bếp nấu. Ba điểm này nên tạo thành một tam giác gọn, lối đi không bị cắt ngang. Bố trí như vậy vừa tiện, vừa giúp khí trong bếp lưu thông nhẹ nhàng, không bị bít tắc.

Ánh sáng và độ thoáng

Bếp cần đủ sáng nhưng không chói. Ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ bên cạnh là tốt nhất, miễn cửa không nằm ngay sau lưng bếp nấu. Buổi tối nên có đèn chiếu mặt bàn, tránh để bóng người che khuất chỗ thái, nấu.

Một vài chậu cây nhỏ, dễ chăm đặt gần cửa sổ giúp gian bếp tươi hơn. Không nên đặt cây sát lửa, vừa hại cây vừa mất an toàn.

An toàn khi dùng gỗ quanh chỗ nấu

Gỗ và lửa cần được giữ khoảng cách hợp lý. Đây là điều kiện an toàn, cũng là cách giữ cho bếp gỗ bền lâu.

• Mặt bàn bếp nên bằng đá hoặc vật liệu chịu nhiệt, không để gỗ trần ngay chỗ đặt nồi.
• Tường sau bếp nên ốp kính cường lực, gạch hoặc đá để dễ lau dầu mỡ.
• Lắp máy hút mùi đúng độ cao mà nhà sản xuất khuyến cáo.
• Không đặt nồi nóng trực tiếp lên mặt gỗ, nên dùng miếng lót.
• Định kỳ kiểm tra dây điện, ống gas phía sau tủ.

Giữ gìn bếp gỗ phong thuỷ luôn sạch đẹp

Một gian bếp sạch sẽ, khô ráo là nền tảng của phong thuỷ tốt. Bếp bẩn, ẩm mốc khiến người nấu khó chịu và làm gỗ nhanh hỏng.

• Lau khô ngay khi nước, dầu mỡ bắn lên mặt gỗ.
• Dùng khăn mềm với nước ấm pha chút xà phòng nhẹ, tránh hoá chất tẩy mạnh.
• Định kỳ lau dầu dưỡng cho bề mặt gỗ tự nhiên.
• Giữ chân tủ, gầm bồn rửa khô thoáng, thường xuyên kiểm tra rò rỉ nước.
• Siết lại bản lề, ray kéo khi thấy cánh tủ xệ hoặc kêu.
• Dọn bớt đồ không dùng, không để mặt bàn bếp bừa bộn.

Khi dời bếp, thay tủ hay lắp bếp mới, nhiều gia đình vẫn chọn ngày lành theo phong tục. Việc này giúp cả nhà an tâm và chuẩn bị mọi thứ chu đáo hơn.

Bếp gỗ phong thuỷ theo từng phong cách

Gỗ có thể đi cùng nhiều phong cách nội thất. Mỗi phong cách cho một cảm giác riêng, nhưng nguyên tắc phong thuỷ về vị trí, hướng và sự gọn gàng vẫn giữ nguyên.

• Hiện đại: cánh phẳng, tay nắm âm, tông trắng, be hoặc gỗ sáng. Hợp căn hộ chung cư, bếp mở liền phòng ăn.
• Cổ điển, tân cổ điển: cánh pano, phào chỉ, gỗ tông nâu đỏ. Hợp nhà phố, biệt thự rộng.
• Đồng quê: gỗ để vân mộc, kệ mở, tông ấm. Tạo cảm giác mộc mạc, gần gũi.

Dù chọn phong cách nào, hãy hạn chế chi tiết sắc nhọn, kệ mở quá nhiều đồ và màu quá tương phản. Bếp gỗ phong thuỷ đẹp nhất khi vừa ấm áp, vừa ngăn nắp.

Nên xem phong thuỷ ngay từ khi lên bản vẽ

Thời điểm tốt nhất để áp dụng phong thuỷ là trước khi đóng tủ. Khi đã có mặt bằng, bạn nên xác định toạ hướng nhà, vị trí bếp nấu, bồn rửa và các cửa. Sửa trên bản vẽ luôn rẻ và dễ hơn tháo dỡ tủ đã lắp.

Với đơn vị thi công, hãy thống nhất rõ kích thước, vật liệu và tiến độ. Phần phong thuỷ nên được chốt trước, để thợ đo đạc và chia khoang tủ cho đúng. Bản vẽ cũng nên ghi rõ vị trí ống nước, ổ điện và đường gas, để tránh phải đục sửa về sau.

Câu hỏi thường gặp về bếp gỗ phong thuỷ

Bếp gỗ có an toàn khi ở gần lửa không?

Có, nếu bố trí đúng. Mặt bàn chỗ đặt bếp nấu nên bằng đá hoặc vật liệu chịu nhiệt. Tường sau bếp nên ốp kính, gạch hoặc đá. Phần gỗ chỉ dùng cho thân tủ, cánh tủ và kệ ở khoảng cách an toàn.

Tủ bếp gỗ sơn trắng có hợp phong thuỷ không?

Màu trắng thuộc Kim, cho cảm giác sạch và sáng, hợp với bếp nhỏ. Bạn có thể điểm thêm mặt gỗ tự nhiên hoặc ánh đèn vàng để gian bếp bớt lạnh. Quan trọng hơn màu sắc vẫn là vị trí và hướng của bếp nấu.

Bếp nhỏ có cần dùng toàn bộ gỗ tự nhiên không?

Không cần. Có thể kết hợp gỗ tự nhiên cho cánh tủ với ván chống ẩm cho thùng tủ dưới. Cách này vừa bền, vừa tiết kiệm, mà vẫn giữ được tinh thần hành Mộc trong gian bếp.

Tìm hiểu thêm về phong thuỷ nhà bếp

Trước khi đóng tủ cho bếp gỗ phong thuỷ, bạn nên xác định phương vị và vùng cát hung trên mặt bằng. Việc này có thể làm với phần mềm Phân cung mặt bằng. Để tính cung phi và tám hướng, hãy dùng phần mềm Phong Thuỷ Bát Trạch trong bộ Vũ Giới Hợp Luận.

Muốn học bài bản cách bố trí nhà ở, mời bạn tham khảo các khoá học phong thuỷ của Thầy Vũ Giới Liên Hoa. Cần tư vấn cho gian bếp nhà mình, bạn có thể liên hệ Zalo hoặc điện thoại 0988 964 636.