Nước trong khuôn viên nhà vườn: giếng, bể ngầm, nước mái và độ ẩm nền theo Hình Pháp

Nói đến nước trong nhà vườn, nhiều người nghĩ ngay tới hồ cá, thác nước hay tiểu cảnh. Đó là phần nước dễ thấy nhất. Nhưng phần quyết định hơn lại là những dòng nước ít ai để ý: nước mưa trên mái chảy đi đâu, rãnh thoát chạy theo hướng nào, giếng đặt chỗ nào, bể ngầm nằm dưới phòng nào, đất có bị mạch nước ngầm làm ẩm hay không.

Trong Hình Pháp, toàn bộ những dòng nước ấy hợp lại thành thuỷ mạch của khuôn viên. Bài viết này trình bày cách người tư vấn đọc và tổ chức thuỷ mạch cho một nhà vườn, từ giếng, bể dưới đất đến dòng nước mưa trên mái, trên sân rồi ra khỏi ranh đất.

Thuỷ mạch của một khuôn viên gồm những gì

Người xưa nói khí là mẹ của nước, có khí thì có nước. Vì cùng một gốc, cách nước đi trong khuôn viên phản chiếu cách khí đi. Thuỷ mạch của một nhà vườn có thể chia làm hai phần:

• Nước lộ: nước mưa trên mái, trên sân, trong rãnh thoát, trong hồ cảnh quan, nước từ đường hoặc mương bên ngoài chảy vào.
• Nước ẩn: giếng, bể chứa nước ngầm, bể phốt, đường ống dưới nền, mạch nước ngầm tự nhiên.

Với mỗi dòng nước, người tư vấn xét ba điểm: nước đến từ đâu, gọi là thuỷ lai; nước đi về đâu, gọi là thuỷ khứ; và chỗ nước rời khỏi khuôn viên, gọi là thuỷ khẩu. Phần thuỷ lai đã được bàn kỹ ở bài thuỷ lai trong phong thuỷ hình pháp. Ở đây chúng ta đi từ phần nước ẩn dưới đất, tới đường đi và chỗ ra của nước mặt, trong phạm vi một khuôn viên nhà ở.

Giếng, bể ngầm, bể phốt: ba loại nước nằm dưới đất

Nước ẩn dưới đất ít được nhìn thấy nhưng nằm ngay trong khuôn viên suốt đời ngôi nhà. Ba hạng mục cần bàn kỹ là giếng, bể chứa nước sạch và bể phốt.

Trung tâm ngôi nhà là vùng cần giữ ổn định. Đặt bể phốt hay bể nước lớn ở đây vừa bất tiện cho bảo trì, vừa là điều phong thuỷ Hình Pháp khuyên tránh. Khoảng cách giữa giếng và bể phốt là chuyện vệ sinh, an toàn, nên tuân theo quy chuẩn xây dựng và tư vấn của kỹ sư cấp thoát nước.

Mạch nước ngầm và độ ẩm của nền

Nhà vườn ở vùng đất trũng, gần sông, gần ruộng thường có mực nước ngầm cao. Biểu hiện dễ thấy là nền nhà ẩm, chân tường mốc, mùa nồm đọng nước. Phong thuỷ xem đây là dấu hiệu âm khí nặng ở phần đất, người ở dễ thấy nặng nề, khó chịu.

Giải pháp chủ yếu nằm ở kỹ thuật xây dựng, được phong thuỷ ủng hộ:

• Tôn nền đủ cao so với mặt đất tự nhiên và mặt đường.
• Làm lớp chống thấm và lớp ngăn ẩm cho nền và chân tường.
• Bố trí rãnh thu nước quanh chân nhà, dẫn nước ra xa.
• Giữ khoảng hở thông thoáng dưới sàn hoặc quanh nhà nếu kết cấu cho phép.
• Trồng cây phù hợp ở vùng trũng, không để nước đọng lâu ngày.

Xin lưu ý, việc dò tìm mạch nước hay long mạch dưới đất cần được giải thích rõ ràng, có căn cứ. Quý vị nên thận trọng với những lời khẳng định mơ hồ đi kèm yêu cầu chi phí lớn.

Đọc dòng nước mưa: từ mái xuống sân rồi ra ngoài

Cách đơn giản nhất để hiểu thuỷ mạch của khuôn viên là lần theo một giọt nước mưa. Nó rơi xuống mái, chảy vào máng xối, theo ống đứng xuống sân, đi qua rãnh, hố ga và cuối cùng ra khỏi ranh đất. Mỗi đoạn đường ấy đều có thể đúng hoặc sai.

Một số nguyên tắc thường dùng:

• Nước từ mái và sân trước nên có chỗ tụ nhẹ ở phần minh đường, rồi mới đi uốn ra ngoài. Nước chảy tuột thẳng từ hiên ra cổng giống khí vào rồi thoát ngay.
• Nền sân phải dốc ra phía ngoài để nước không chảy ngược vào nhà. Đây vừa là yêu cầu kỹ thuật, vừa là yêu cầu phong thuỷ, gắn với lý do nền nhà nên cao hơn đường.
• Phía sau nhà không nên có rãnh sâu, nước chảy xiết sát chân tường. Phía sau cần thế vững, dòng nước mạnh ở đây làm thế tựa yếu đi.
• Ống thoát nước mái không nên xả thẳng trước cửa chính hay ngay lối đi vào nhà.

Người tư vấn nên đến khảo sát ngay sau một cơn mưa nếu có thể. Lúc ấy, chỗ nào nước đọng, chỗ nào nước xói, chỗ nào nước chảy ngược đều hiện rõ, điều mà bản vẽ cấp thoát nước không phải lúc nào cũng thể hiện đủ.

Đặt thuỷ khẩu: nơi nước rời khuôn viên

Thuỷ khẩu là chỗ nước ra khỏi khuôn viên. Trong Hình Pháp, thuỷ khẩu được xem như cánh cửa giữ của của một cuộc đất. Thuỷ khẩu kín, khuất, có thế khoá thì khí được giữ lại lâu. Thuỷ khẩu mở toang, thẳng tuột thì khí theo nước mà đi.

Áp vào một nhà vườn, thuỷ khẩu thường là chỗ rãnh thoát hoặc ống thoát đi ra ngoài ranh. Một số gợi ý:

1. Không đặt chỗ thoát nước chính ngay giữa cổng, đối thẳng cửa chính.
2. Đoạn rãnh gần thuỷ khẩu nên uốn hoặc đổi hướng, có cây, bồn cỏ hoặc đá che khuất, để dòng nước không nhìn thấy rõ lúc rời đi.
3. Hố ga, nắp cống không nằm ngay trước cửa chính, không nằm dưới vị trí bếp hay ban thờ.
4. Khi khuôn viên có nhiều điểm thoát, nên gom về một hoặc hai thuỷ khẩu chính thay vì để nước tản ra nhiều phía.

Sau khi phần hình đã ổn, người tư vấn mới xét phương vị của thuỷ khẩu theo lý khí. Phép Tam Hợp đặc biệt coi trọng phương vị thuỷ khẩu để luận vòng tràng sinh và chọn hướng. Quý vị muốn tham khảo cách tính này có thể dùng phần mềm phong thuỷ Tam Hợp. Dù vậy, phương vị đẹp mà hình thuỷ khẩu sai thì vẫn chưa thể coi là đạt.

Nối hồ cảnh quan vào thuỷ mạch

Hồ cảnh quan là nơi nước tụ lại một cách chủ động. Một hồ đúng chỗ nên nằm ở phần minh đường, có dáng mềm ôm về phía nhà, nhận nước sạch và có đường nước ra để không tù đọng. Hồ nên được nối vào thuỷ mạch chung chứ không đứng riêng như một khối nước cô lập. Cách chọn vị trí, hình dáng và chăm sóc hồ đã được trình bày ở bài phong thuỷ sân vườn.

Câu hỏi thường gặp

Nước mưa trong sân nên thoát ra phía trước hay phía sau?

Tuỳ địa hình và hệ thống thoát nước chung. Điều quan trọng là nước có chỗ tụ nhẹ ở phía trước, đi uốn rồi mới ra, thuỷ khẩu kín đáo, và không tạo dòng chảy mạnh sát lưng nhà.

Giếng khoan nên đặt ở đâu trong khuôn viên?

Ở chỗ sạch, dễ bảo trì, lệch khỏi trục cửa chính, không sau lưng ban thờ và cách bể phốt theo quy chuẩn kỹ thuật.

Bể phốt nằm dưới nhà có ảnh hưởng gì không?

Nên tránh đặt dưới cửa chính, phòng thờ và trung tâm nhà. Nếu đã lỡ đặt, cần đảm bảo bể kín, không mùi, và cân nhắc các phương án điều chỉnh khi có dịp cải tạo.

Nhà vườn có bắt buộc phải có hồ nước?

Không bắt buộc. Thuỷ mạch được tổ chức đúng, minh đường sạch, thuỷ khẩu kín đã là nền tốt. Hồ chỉ nên làm khi gia chủ có điều kiện chăm sóc.

Mời quý vị trao đổi về thuỷ mạch khuôn viên

Nếu quý vị đang thiết kế hoặc cải tạo nhà vườn, xin gửi mặt bằng khuôn viên, bản vẽ cấp thoát nước và ảnh chụp sau mưa qua trang liên hệ hoặc Zalo 0988 964 636. Cách thức làm việc tại công trình được mô tả ở bài dịch vụ xem phong thuỷ tại nhà.