Phong thuỷ Tam Hợp: tam hợp cục, thuỷ pháp và cách ứng dụng đúng

Phong thuỷ Tam Hợp là một trong những phái lý khí lâu đời, được dùng rộng rãi trong địa lý phương Đông. Nền móng của phái này là quan hệ tam hợp giữa các địa chi, kết hợp với thuỷ pháp và vòng tràng sinh. Trên mạng có không ít bài gọi Tam Hợp là "ba hành Mộc, Hoả, Thổ" hay "Kim, Thuỷ, Mộc". Cách hiểu đó không đúng với kinh điển.

Bài viết này đi từ gốc: tam hợp là gì, bốn cục được lập ra sao, phái Tam Hợp xem đất xem nhà như thế nào. Sau đó, bạn sẽ thấy cách vận dụng tam hợp trong luận tuổi, chọn ngày và những sai lầm thường gặp.

Phong thuỷ Tam Hợp bắt nguồn từ mười hai địa chi

Mười hai địa chi gồm Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Khi xếp mười hai chi thành một vòng tròn, cứ cách bốn chi lại gặp một chi cùng nhóm. Ba chi trong một nhóm nối với nhau thành một tam giác đều. Người xưa gọi mối quan hệ ấy là tam hợp.

Mỗi nhóm tam hợp hội lại thành một "cục" mang một hành. Ba chi trong cục đứng ở ba giai đoạn then chốt của hành đó: lúc sinh ra, lúc cực thịnh và lúc thu tàng. Như vậy, tam hợp không phải ba thứ tình cờ hợp nhau. Đó là trọn một vòng đời của một hành.

Bảng bốn tam hợp cục

Tam hợp cục	Trường sinh	Đế vượng	Mộ khố
Thuỷ cục: Thân – Tý – Thìn	Thân	Tý	Thìn
Mộc cục: Hợi – Mão – Mùi	Hợi	Mão	Mùi
Hoả cục: Dần – Ngọ – Tuất	Dần	Ngọ	Tuất
Kim cục: Tỵ – Dậu – Sửu	Tỵ	Dậu	Sửu

Lấy Thuỷ cục làm ví dụ. Thuỷ trường sinh ở Thân, vượng nhất ở Tý, nhập mộ ở Thìn. Ba chi Thân, Tý, Thìn vì thế hợp thành một khối Thuỷ trọn vẹn. Ba cục còn lại suy theo cùng một lẽ.

Để ý cột đế vượng, bạn sẽ thấy Tý ở chính Bắc, Mão ở chính Đông, Ngọ ở chính Nam, Dậu ở chính Tây. Mỗi cục đạt cực thịnh đúng tại phương chính của hành mình. Đây là chỗ cho thấy tam hợp gắn chặt với ngũ hành và phương vị.

Vì sao không có Thổ cục?

Thổ không lập cục riêng trong tam hợp. Theo lý ngũ hành, Thổ vượng ở bốn tháng cuối mùa ứng với Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. Bốn chi này lại chính là bốn mộ khố của bốn cục kia. Có thể hiểu Thổ là nơi thu tàng, có mặt trong cả bốn cục chứ không đứng riêng.

Tam hợp không phải chuỗi tương sinh

Nhiều bài viết gọi "Mộc – Hoả – Thổ" hoặc "Kim – Thuỷ – Mộc" là tam hợp. Thực ra đó chỉ là chuỗi ngũ hành tương sinh: Mộc sinh Hoả, Hoả sinh Thổ; Kim sinh Thuỷ, Thuỷ sinh Mộc. Tam hợp là quan hệ giữa các địa chi, mỗi cục chỉ mang một hành. Nhầm hai khái niệm này sẽ khiến mọi bước sau đều sai.

Phái Tam Hợp trong phong thuỷ lý khí

Phái Tam Hợp lấy bốn cục làm khung để xét năm yếu tố: long, huyệt, sa, thuỷ và hướng. Trong đó, thuỷ được coi trọng hàng đầu. Dòng nước đến từ đâu, đi về đâu sẽ quyết định cục của khu đất. Có cục rồi, người xem mới xét hướng nhà, hướng mộ có hợp hay không.

Câu quen thuộc "sơn quản nhân đinh, thuỷ quản tài lộc" nói lên tinh thần ấy. Núi, thế đất liên quan đến con người; nước liên quan đến sự lưu thông của của cải. Phép xét nước của phái này thường được gọi là Dương Công thuỷ pháp, gắn với danh sư Dương Quân Tùng đời Đường.

Song sơn ngũ hành: ghép 24 sơn vào bốn cục

La kinh chia vòng tròn thành 24 sơn. Phái Tam Hợp ghép mỗi địa chi với can hoặc quẻ đứng ngay trước nó thành một cặp, gọi là song sơn. Mỗi cặp mang hành của tam hợp cục mà chi đó thuộc về.

• Thuỷ cục: Khôn Thân, Nhâm Tý, Ất Thìn.
• Mộc cục: Càn Hợi, Giáp Mão, Đinh Mùi.
• Hoả cục: Cấn Dần, Bính Ngọ, Tân Tuất.
• Kim cục: Tốn Tỵ, Canh Dậu, Quý Sửu.

Nhờ cách ghép này, chỉ cần biết một phương nằm trong cặp nào là biết ngay phương ấy thuộc cục nào. Đây là bước nền trước khi xét thuỷ khẩu và hướng.

Ba vòng 24 sơn trên la kinh Tam Hợp

La kinh dùng cho phái Tam Hợp thường có ba vòng 24 sơn. Vòng Địa bàn chính châm dùng để cách long, lập hướng. Vòng Nhân bàn trung châm dùng để tiêu sa, tức xét núi và khối công trình quanh huyệt. Vòng Thiên bàn phùng châm dùng để nạp thuỷ.

Hai vòng Nhân bàn và Thiên bàn lệch so với Địa bàn nửa sơn, về hai phía ngược nhau. Người mới học rất hay đọc nhầm vòng. Vì vậy, trước khi đo, bạn cần biết rõ mình đang xét long, sa hay thuỷ để đọc đúng vòng.

Thuỷ khẩu và cách định cục

Thuỷ khẩu là chỗ dòng nước trước khu đất chảy đi rồi khuất khỏi tầm mắt. Ở vùng quê, đó là nơi sông, suối, mương ra khỏi minh đường. Ở đô thị, người xem dựa vào chiều dốc mặt đường, rãnh thoát nước và độ dốc nền. Phái Tam Hợp lấy thuỷ khẩu làm căn cứ chính để định cục.

Bốn đại thuỷ khẩu ứng với bốn cục như sau:

• Nước ra ở Quý Sửu, Cấn Dần: Kim cục.
• Nước ra ở Ất Thìn, Tốn Tỵ: Thuỷ cục.
• Nước ra ở Đinh Mùi, Khôn Thân: Mộc cục.
• Nước ra ở Tân Tuất, Càn Hợi: Hoả cục.

Quy luật dễ nhớ là thuỷ khẩu rơi vào vùng mộ và tuyệt của cục. Kim nhập mộ ở Sửu, tuyệt ở Dần, nên nước ra Quý Sửu, Cấn Dần là Kim cục. Ba cục còn lại suy tương tự.

Vòng tràng sinh mười hai giai đoạn

Khi đã định cục, người học đặt vòng tràng sinh lên 24 sơn, khởi từ chỗ trường sinh của cục. Mười hai giai đoạn gồm: Trường sinh, Mộc dục, Quan đới, Lâm quan, Đế vượng, Suy, Bệnh, Tử, Mộ, Tuyệt, Thai, Dưỡng. Mỗi giai đoạn ứng với một cặp song sơn.

Với Thuỷ cục, Trường sinh ở Khôn Thân, Đế vượng ở Nhâm Tý, Mộ ở Ất Thìn, Tuyệt ở Tốn Tỵ. Nhìn vào vòng này, người xem biết phương nào là sinh khí, phương nào là suy tử của khu đất.

Nước đến phương cát, nước đi phương hung

Tinh thần chung của thuỷ pháp Tam Hợp là đón nước cát, tiễn nước hung. Nước nên đến từ phương sinh, vượng và đi ra ở phương suy, tử, mộ, tuyệt. Nếu nước lại chảy ra ở phương sinh, vượng, phái này gọi là phá cục, làm hao khí tốt của khu đất.

Trên nền đó, phái Tam Hợp lập ra nhiều cách hướng. Có thể kể chính sinh hướng, chính vượng hướng, chính mộ hướng, tự sinh hướng, tự vượng hướng. Mỗi cách đòi hỏi thuỷ khẩu và hướng phải khớp nhau. Đây là phần nên học có thầy hướng dẫn, vì chỉ lệch một sơn là kết luận đã khác.

Ứng dụng phong thuỷ Tam Hợp cho nhà ở

Với dương trạch, phái Tam Hợp không chỉ xét hướng nhà. Người xem còn xét mạch nước, đường đi và các khối nhà quanh đó. Một trình tự xem nhà cơ bản có thể tóm lại như sau:

1. Quan sát hình thế: đường, nước, khối nhà xung quanh, chỗ cao chỗ thấp.
2. Tìm thuỷ khẩu: nước mưa, rãnh thoát, mặt đường dốc về đâu.
3. Đo thuỷ khẩu bằng la kinh, định ra cục của khu đất.
4. Đo toạ hướng nhà và hướng cửa chính, đối chiếu với vòng tràng sinh của cục.
5. Xét nước đến, nước đi có đúng phương cát, phương hung hay không.
6. Rà các khối nhà, cột điện, góc nhọn xung quanh bằng phép tiêu sa.
7. Đề ra cách điều chỉnh: xoay cửa, đổi lối vào, sửa đường thoát nước.

Ở đô thị, thuỷ khẩu khó nhận ra hơn ở nông thôn. Mặt đường dốc về phía nào, cống thoát đặt ở đâu, dòng xe chạy theo chiều nào đều là gợi ý. Vì thế người xem cần đứng tại chỗ quan sát, không nên chỉ nhìn bản đồ.

Những điều chỉnh thường gặp

• Xoay nhẹ cánh cửa hoặc cổng để hướng nạp khí rơi đúng cung cát của cục.
• Sửa rãnh thoát nước trong sân để nước đi ra ở phương suy, tử thay vì phương vượng.
• Dời lối đi, bồn cây, hòn non bộ để đổi dòng nước đến trong khuôn viên.

Mọi điều chỉnh nên làm sau khi đo đạc thực địa. Tự ý đổi hướng cửa theo một bảng tra chung dễ gây tốn kém mà vẫn không đúng cục.

Tam hợp trong luận tuổi và chọn ngày

Ngoài nhà cửa, quan hệ tam hợp còn quen thuộc trong luận tuổi và trạch nhật. Đây là phần nhiều người biết đến nhất, nhưng cũng hay bị dùng quá đà.

Tuổi tam hợp và tứ hành xung

Xét theo năm sinh, người tuổi Thân, Tý, Thìn được xem là tam hợp với nhau. Tương tự với Hợi, Mão, Mùi; Dần, Ngọ, Tuất; Tỵ, Dậu, Sửu. Dân gian thường tham khảo các nhóm tuổi này khi chọn người xông đất, mở hàng hay bàn chuyện hợp tác.

Đối lập với tam hợp là tứ hành xung, gồm ba nhóm: Dần, Thân, Tỵ, Hợi; Tý, Ngọ, Mão, Dậu; Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. Các tuổi trong cùng một nhóm xung được cho là dễ va chạm hơn.

Dẫu vậy, tuổi năm sinh chỉ là một trụ trong lá số. Không nên vì không tam hợp mà từ chối một người bạn đời hay một đối tác tử tế. Tính cách, đạo đức và sự tôn trọng nhau mới là nền của mọi mối quan hệ.

Tam hợp cục trong trạch nhật

Trong chọn ngày, các nhà trạch nhật thường tìm năm, tháng, ngày, giờ hội thành tam hợp cục. Cục ấy nên sinh hoặc phù trợ cho toạ sơn của nhà, của mộ, hoặc cho tuổi gia chủ. Chẳng hạn nhà toạ Nhâm Tý thuộc Thuỷ cục, có thể chọn ngày giờ hội Thân, Tý, Thìn để bổ cho sơn.

Đây chỉ là một trong nhiều tiêu chí. Người chọn ngày còn phải xét hung thần, xung sát và việc định làm. Một ngày hội đủ tam hợp nhưng phạm sát nặng vẫn nên bỏ.

Tam Hợp đặt cạnh các phái phong thuỷ khác

Mỗi phái phong thuỷ có phạm vi riêng. Bát Trạch chú trọng sự tương hợp giữa cung phi của người và toạ hướng của nhà. Huyền Không chú trọng thời vận, tức sự luân chuyển của cửu tinh qua từng vận. Tam Hợp chú trọng long, thuỷ và hướng theo bốn cục của địa chi.

Ba cách nhìn này không loại trừ nhau. Khi xem một ngôi nhà, người hành nghề thường đối chiếu nhiều phái rồi mới kết luận. Điều quan trọng là hiểu đúng gốc của từng phái, không đem bảng tra của phái này áp sang phái khác.

Dù dùng phái nào, hình thế vẫn là phần đi trước. Nhà bị đường đâm thẳng, góc nhọn chĩa vào hay nền thấp trũng cần sửa hình thế trước. Sau đó mới bàn tới lý khí.

Những hiểu lầm khi tìm hiểu phong thuỷ Tam Hợp

• Nhầm tam hợp với tương sinh. Tam hợp là quan hệ địa chi, không phải chuỗi ba hành nối tiếp nhau.
• Gán "cung tam hợp" cho tính cách. Có bài chia người thành "cung Mộc, cung Hoả" rồi tả tính cách, thậm chí trộn với cung hoàng đạo. Cách làm đó không có trong phái Tam Hợp.
• Chỉ đổi màu sơn, đồ trang trí. Phong thuỷ Tam Hợp xét nước, đường và hướng. Thêm một món đồ đỏ hay một chậu cây không thay đổi được cục của khu đất.
• Xem bản đồ thay cho thực địa. Thuỷ khẩu phải được quan sát tại chỗ. Ảnh vệ tinh không cho thấy chiều dốc của mặt đường hay rãnh nước.
• Tin vào lời hứa giàu nhanh. Phong thuỷ giúp chọn chỗ ở thuận lợi, an ổn. Không phái nào bảo đảm được tài lộc hay thành công thay cho sự nỗ lực.

Học và tra cứu phong thuỷ Tam Hợp

Tam Hợp là phái có hệ thống chặt chẽ, nhiều bảng tra và nhiều vòng trên la kinh. Người mới nên nắm chắc can chi, ngũ hành và cách đọc 24 sơn trước. Khi nền đã vững, việc học thuỷ pháp, tràng sinh và các cách hướng sẽ nhẹ nhàng hơn.

Để đối chiếu nhanh khi thực hành, bạn có thể dùng phần mềm Phong Thuỷ Tam Hợp trong bộ Vũ Giới Hợp Luận. Phần mềm định cục theo thuỷ khẩu trên la kinh 19 vòng, có thuỷ pháp, long pháp, phân kim 120 và 72 xuyên sơn. Muốn học bài bản, mời bạn xem các khoá học phong thuỷ của Thầy Vũ Giới Liên Hoa. Nếu cần xem cục cho nhà mình, bạn có thể liên hệ qua Zalo hoặc điện thoại 0988 964 636.