Thẩm định hiện trạng nhà cũ: nên giữ, sửa từng phần hay đập đi xây lại theo phong thuỷ

Một ngôi nhà ở hai ba chục năm thường đến lúc phải tính chuyện lớn. Mái dột, tường ẩm, các lần cơi nới chắp vá khiến mặt bằng rối rắm. Con cái lớn lên, nhu cầu thay đổi. Gia đình đứng trước ba lựa chọn: giữ và bảo dưỡng, sửa từng phần, hay đập đi xây lại. Mỗi lựa chọn kéo theo chi phí, thời gian và cả những băn khoăn về phong thuỷ rất khác nhau.

Bài viết này trình bày cách người tư vấn thẩm định hiện trạng nhà cũ để giúp gia đình đưa ra quyết định ấy. Trọng tâm không phải là liệt kê các hạng mục sửa chữa, mà là đánh giá ngôi nhà hiện tại còn giữ được bao nhiêu giá trị về hình thế và khí, đâu là phần đáng giữ, đâu là phần nên làm lại.

Thẩm định hiện trạng khác xem nhà thông thường ở đâu

Khi xem phong thuỷ một ngôi nhà đang ở, người tư vấn thường tìm cách điều chỉnh trong khuôn khổ hiện có. Khi thẩm định hiện trạng để quyết định giữ hay xây lại, câu hỏi rộng hơn: nếu được làm lại từ đầu trên mảnh đất này, có tốt hơn hẳn không? Nếu có, phần tốt hơn ấy có đáng với chi phí và xáo trộn không?

Để trả lời, cần thẩm định năm nhóm yếu tố, rồi đặt chúng cạnh nhau.

Nhóm thứ nhất: ngoại cảnh đã thay đổi thế nào

Ngôi nhà được xây cách đây nhiều năm trong một bối cảnh khác. Ngoại cảnh hôm nay có thể đã thay đổi lớn:

• Đường trước nhà được nâng cốt, nay nền nhà thấp hơn mặt đường.
• Nhà lân cận xây cao, lấn nắng, che mất chỗ tựa hoặc có góc nhọn chĩa vào.
• Có đường mới mở đâm thẳng vào nhà, hay ngõ bị thu hẹp.
• Ao hồ, kênh mương gần đó bị lấp, dòng nước đổi.
• Xuất hiện công trình bất lợi như trạm điện, bãi xe, quán xá ồn ào.

Điều quan trọng là phân biệt những thay đổi xây lại có thể khắc phục và những thay đổi không thể. Nền thấp hơn đường thì xây lại có thể tôn nền. Nhà lân cận cao lấn thì xây lại cũng không làm họ thấp đi, chỉ có thể điều chỉnh hình khối và hướng mở cửa của chính mình. Nếu phần lớn vấn đề nằm ở loại thứ hai, việc đập đi xây lại chưa chắc đem lại khác biệt đáng kể.

Nhóm thứ hai: hình thể ngôi nhà sau nhiều lần cơi nới

Nhà cũ thường đã qua nhiều lần sửa: thêm một tầng, cơi ban công, nhập thêm phần đất phía sau, đục thông hai phòng. Mỗi lần sửa giải quyết một nhu cầu trước mắt, nhưng gộp lại khiến hình thể ngôi nhà méo mó, khuyết góc, lồi góc, các tầng lệch nhau.

Trong Hình Pháp, hình cục là chiếc bình chứa khí. Bình méo mó, rò rỉ thì khí tán, dù đất bên dưới có tốt, như đã phân tích ở bài địa khí và thiên khí. Người tư vấn sẽ đo vẽ lại mặt bằng hiện trạng thật, không dựa vào bản vẽ cũ, rồi đánh giá:

• Hình thể tổng thể còn vuông vắn, cân đối không, hay đã bị khuyết, lồi nhiều chỗ.
• Dòng khí từ cửa chính đi vào có rõ ràng không, hay bị chia cắt bởi các phần cơi nới.
• Vị trí cầu thang, bếp, nhà vệ sinh có bị dời đi dời lại tạo thành những chỗ bất hợp lý không.

Nhóm thứ ba: kết cấu, độ ẩm và vật liệu

Đây là phần thuộc về kỹ sư kết cấu, nhưng người tư vấn phong thuỷ cần biết kết quả, vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định. Một ngôi nhà có móng yếu, cột nứt, sàn võng thì dù phong thuỷ còn tốt cũng phải xử lý kết cấu trước tiên. An toàn của người ở luôn đứng trên mọi cân nhắc khác.

Độ ẩm là điểm mà hai bên cùng quan tâm. Tường ẩm, nền ẩm, mốc chân tường vừa là vấn đề kỹ thuật, vừa là dấu hiệu âm khí nặng trong cách nhìn phong thuỷ. Cần tìm nguyên nhân: do nền thấp, do mạch nước ngầm, do rò rỉ đường ống hay do thiếu thông gió. Nếu nguyên nhân là nền thấp hơn đường quá nhiều, việc tôn nền thường đồng nghĩa với sửa lớn hoặc xây lại.

Nhóm thứ tư: lịch sử của ngôi nhà và người ở

Người tư vấn sẽ hỏi gia đình về lịch sử của ngôi nhà: xây năm nào, sửa lớn những năm nào, sửa những gì. Thông tin này có hai giá trị.

Thứ nhất, nó giúp hiểu vì sao ngôi nhà có hình thể như hiện nay, phần nào là nguyên bản, phần nào là thêm sau. Thứ hai, theo Huyền Không, thời điểm xây dựng và thời điểm sửa lớn liên quan tới vận của ngôi nhà. Việc thay mái, sửa lớn có thể được xét như một lần nhập vận mới, như đã nhắc tới ở bài xem phong thuỷ sửa nhà. Hiện nay là vận 9, từ năm 2024 đến 2043. Người tư vấn có thể so sánh tinh bàn của nhà theo vận cũ và vận mới để làm một căn cứ tham khảo trong quyết định. Quý vị muốn tìm hiểu cách lập tinh bàn có thể xem phần mềm Huyền Không Phi Tinh.

Ngoài ra, gia đình có thể chia sẻ cảm nhận khi sống trong nhà: phòng nào dễ chịu, phòng nào bí bách, góc nào ít ai lui tới. Những cảm nhận ấy không thay được phân tích, nhưng là dữ liệu thực tế đáng tham khảo.

Nhóm thứ năm: những điều không thể thay đổi

Dù xây lại hoàn toàn, có những thứ vẫn giữ nguyên: vị trí lô đất, hình dạng lô đất, hướng của mặt tiền, đường đi trước nhà. Người tư vấn cần nói rõ với gia đình: xây lại chỉ cải thiện được phần nằm trong ranh đất. Nếu những yếu tố cố định này có vấn đề lớn, xây lại có thể giảm bớt nhưng không xoá được. Với đất méo, đất thóp hậu, cách xử lý đã được bàn ở bài phong thuỷ nhà thóp hậu, đất nở hậu.

Bảng gợi ý: giữ, sửa từng phần hay xây lại

Sau khi thẩm định năm nhóm yếu tố, người tư vấn có thể dùng bảng sau như một khung tham khảo. Đây không phải công thức, vì mỗi gia đình có điều kiện riêng.

Quyết định cuối cùng thuộc về gia đình, sau khi đặt cạnh nhau cả ý kiến phong thuỷ, ý kiến kỹ sư, chi phí và nhu cầu sống. Người tư vấn có trách nhiệm trình bày rõ ràng, trung thực, không phóng đại để thúc đẩy một lựa chọn nào.

Câu hỏi thường gặp

Nhà cũ có phải cứ xây lại là tốt hơn về phong thuỷ?

Không hẳn. Nếu vấn đề nằm ở ngoại cảnh hay hình dạng lô đất, xây lại chỉ cải thiện được một phần. Nhiều nhà cũ vẫn giữ được hình thể và dòng khí tốt.

Thẩm định hiện trạng cần chuẩn bị những gì?

Bản vẽ cũ nếu còn, thông tin các lần sửa, giấy tờ đất, ảnh bốn phía, năm sinh các thành viên. Người tư vấn sẽ đo vẽ lại hiện trạng tại chỗ.

Sửa lớn có phải chọn lại hướng nhà không?

Thường không đổi hướng mặt tiền, vì phụ thuộc lô đất. Nhưng có thể điều chỉnh vị trí cửa chính, cầu thang và cân nhắc lại vận khi làm lại mái.

Đập đi xây lại cần lưu ý gì về ngày giờ?

Nên chọn ngày cho việc tháo dỡ, động thổ, cất nóc và nhập trạch theo tuổi gia chủ. Trong thời gian thi công, gia đình nên có nơi ở tạm và nơi thờ tạm chu đáo.

Mời quý vị trao đổi về ngôi nhà cũ

Nếu gia đình quý vị đang cân nhắc giữ, sửa hay xây lại ngôi nhà đã ở nhiều năm, xin gửi thông tin, ảnh hiện trạng và lịch sử sửa chữa qua trang liên hệ hoặc Zalo 0988 964 636 để được trao đổi trước khi quyết định.