Phong thuỷ quy hoạch khu nghỉ dưỡng vùng đồi núi: theo mạch Sơn Long mà đặt công trình

Những năm gần đây, nhiều chủ đầu tư tìm về vùng đồi núi để làm khu nghỉ dưỡng, khu sinh thái, nhà nghỉ cộng đồng hay không gian tu tập. Cảnh đẹp, không khí trong lành là lợi thế lớn. Nhưng đất đồi núi cũng khó hơn đồng bằng rất nhiều: địa hình dốc, mạch nước phức tạp, nguy cơ sạt lở, và mỗi nhát san gạt đều để lại dấu vết lâu dài.

Bài viết này trình bày cách tiếp cận phong thuỷ quy hoạch khu nghỉ dưỡng vùng đồi núi theo Hình Pháp Liên Hoa. Tinh thần chung là thuận theo thế núi mà đặt công trình, thay vì san núi cho vừa bản vẽ. Nội dung dành cho chủ đầu tư, đơn vị quy hoạch và kiến trúc sư ở giai đoạn lập ý tưởng.

Đọc mạch núi trước khi nghĩ tới san nền

Ở vùng đồi núi, Sơn Long là mạch chủ đạo. Người tư vấn trước hết phải đọc được dòng chảy của núi: đâu là tổ sơn phía xa, đâu là các dải đồi nối tiếp, đâu là sống núi nơi khí đi, đâu là khe trũng nơi nước đi. Bài Sơn long và Thuỷ long đã trình bày nền tảng của cách đọc này.

Từ việc đọc mạch, có ba điều nên tránh ngay từ đầu:

• Cắt ngang sống núi bằng một con đường lớn hay một mặt bằng san gạt rộng. Trong Hình Pháp, đây là thế đứt mạch, khí từ phía sau không còn đường về.
• Lấp khe tụ thuỷ để lấy mặt bằng. Khe là đường nước tự nhiên, lấp đi thì nước tìm đường khác, vừa nguy hiểm về kỹ thuật vừa làm rối thuỷ mạch.
• San phẳng diện rộng. Mỗi lần san gạt là một lần phá hình thể tự nhiên của đất. Hình đã phá thì rất khó lập lại.

Cách làm thận trọng là giữ nguyên phần lớn địa hình, chỉ tạo những bậc nền nhỏ ở những chỗ đất vốn đã hoà hoãn.

Tìm chỗ khí dừng giữa sườn đồi

Trên một sườn núi, khí không dừng ở mọi nơi. Khí đi theo sống núi rồi dừng lại ở những chỗ địa hình chuyển từ dốc sang hoà hoãn, phía sau có chỗ tựa, hai bên có gò đồi ôm lại, phía trước mở ra một khoảng thoáng. Những chỗ như vậy được gọi chung là huyệt trường. Cách khí đi vào huyệt được bàn ở bài long nhập thủ.

Với một khu nghỉ dưỡng, huyệt trường lớn nhất trong khu đất nên dành cho công trình trung tâm: sảnh đón, nhà hàng chính, thiền đường hay công trình biểu tượng. Các biệt thự, nhà nghỉ nhỏ được rải dọc theo đường đồng mức, mỗi căn tìm một chỗ dừng nhỏ của riêng mình, như những tiểu huyệt quanh một đại huyệt.

Một số dấu hiệu thực địa giúp nhận ra chỗ khí dừng:

• Cây cối ở đó tươi tốt, đất không bị xói trơ sỏi đá.
• Đứng tại đó thấy kín gió nhưng không ngột ngạt.
• Nước mưa đi qua nhưng không xói mạnh, không đọng lâu.
• Phía trước có một vùng thấp hơn, thoáng, có thể là thung lũng, hồ hay cánh đồng, làm minh đường.

Nước trong khu đồi: suối, khe và hồ giữ nước

Kinh nghiệm cổ nói: Sơn long kết huyệt thì phải xem thuỷ. Ở vùng núi, nước là yếu tố định ra chỗ khí dừng. Một khu nghỉ dưỡng vùng đồi cần quan tâm đặc biệt tới các dòng nước:

1. Giữ suối, khe tự nhiên. Suối uốn quanh khu đất là thế ôm. Suối chảy xói thẳng vào công trình cần được tính toán khoảng lùi và kè an toàn.
2. Đặt hồ ở chỗ trũng tự nhiên phía trước. Hồ giữ nước mưa, điều hoà vi khí hậu và làm minh đường. Không đặt hồ lớn ở trên cao, phía sau lưng các công trình.
3. Cho nước mưa có đường đi. Sườn dốc tập trung nước rất nhanh khi mưa lớn. Rãnh thoát, mương đón nước phải được thiết kế theo tính toán thuỷ văn, không chỉ theo cảm nhận.
4. Đặt thuỷ khẩu kín đáo. Chỗ nước rời khu đất nên khuất, có cây hoặc gò đất che, không mở thẳng trước cổng chính.

Đường giao thông theo thế núi

Trong phong thuỷ, đường đi là thuỷ động. Ở vùng đồi, đường còn quyết định mức độ san gạt và an toàn của cả khu. Vài nguyên tắc nên giữ:

• Đường chính uốn theo đường đồng mức, không lao thẳng từ đỉnh xuống chân dốc. Đường thẳng dốc vừa gây xói mòn, vừa là thế khí xiết.
• Cổng vào nên đặt ở phía minh đường, nơi khu đất mở ra đón khí, không đặt ở chỗ hẻm hẹp hay sau lưng núi.
• Tránh để đường cong quay lưng vào công trình, tức thế phản cung. Công trình nên nằm ở phía lòng cong của đường.
• Đường nội bộ đến từng biệt thự nên ngắn, mềm, chỉ đủ rộng cho nhu cầu thực tế.

Phân khu theo động tĩnh và theo độ cao

Một khu nghỉ dưỡng có nhiều chức năng với mức độ ồn ào khác nhau. Phân khu theo độ cao là cách tự nhiên để đặt phần động và phần tĩnh.

Một lưu ý: không nên đặt công trình lớn ngay trên đỉnh đồi trơ trọi, bốn phía lộng gió. Đó là thế cô, khí khó giữ. Đỉnh đồi phù hợp hơn với một chòi ngắm cảnh nhỏ hoặc được giữ lại làm rừng.

Khi hình thế gặp yêu cầu kỹ thuật và thời vận

Phong thuỷ không đứng ngoài các yêu cầu về địa chất, sạt lở, pháp lý đất rừng, quy hoạch vùng. Những yêu cầu ấy là điều kiện bắt buộc. Người tư vấn phong thuỷ cần làm việc cùng kỹ sư địa kỹ thuật, đơn vị quy hoạch và cơ quan quản lý, tìm phương án thoả mãn cả hai mặt.

Bên cạnh hình thế, một dự án còn cần xét thời vận. Theo cách nhìn của Phong Thuỷ Liên Hoa, cục đất phải thoả cả Địa vận lẫn Thiên vận, như đã trình bày ở bài địa vận và thiên vận. Hướng công trình chính, thời điểm khởi công từng phân khu đều được cân nhắc theo vận. Nhưng thứ tự vẫn là hình thế trước, lý khí sau.

Quy trình tư vấn quy hoạch vùng đồi núi

1. Thu thập bản đồ địa hình, ranh giới, hiện trạng rừng, suối, đường vào.
2. Đi thực địa theo các sống núi và khe nước, ghi nhận chỗ khí dừng, chỗ nước tụ, hướng gió.
3. Lập sơ đồ khung phong thuỷ: huyệt trường chính, vùng động, vùng tĩnh, hành lang nước, những vùng không nên đụng tới.
4. Làm việc với đơn vị quy hoạch để đưa khung vào phương án tổng mặt bằng.
5. Góp ý hướng và hình khối công trình chính, đường chính, cổng.
6. Chọn ngày cho các mốc khởi công quan trọng.

Phạm vi chung của dịch vụ cho dự án được mô tả ở bài dịch vụ phong thuỷ dự án bất động sản.

Câu hỏi thường gặp

Có nên san phẳng một phần đồi để làm mặt bằng lớn?

Nên hạn chế tối đa. Hãy tìm chỗ đất vốn đã hoà hoãn để đặt công trình lớn, các công trình nhỏ rải theo đồng mức, giữ nguyên hình thể tự nhiên ở phần còn lại.

Đặt biệt thự trên đỉnh đồi để ngắm cảnh có tốt không?

Đỉnh đồi trơ trọi lộng gió là thế khó giữ khí. Nên đặt biệt thự hơi thấp hơn đỉnh, có chỗ tựa phía sau, vẫn nhìn được cảnh mà kín gió hơn.

Khu tâm linh trong khu nghỉ dưỡng nên đặt ở đâu?

Ở vùng tĩnh, cao vừa phải, có tựa vững, xa khu dịch vụ ồn ào, phía trước có tầm nhìn mở.

Hồ nhân tạo có nên làm ở trên cao để tạo thác?

Không nên đặt hồ lớn trên cao sau lưng công trình. Nước cao phía sau là thế bất lợi và tiềm ẩn rủi ro kỹ thuật. Hồ nên ở chỗ trũng phía trước.

Mời chủ đầu tư trao đổi

Nếu quý vị đang có khu đất đồi núi và chuẩn bị lập ý tưởng quy hoạch, xin gửi bản đồ địa hình, ranh giới và ảnh hiện trạng qua trang liên hệ hoặc Zalo 0988 964 636. Nền tảng học thuật về quy hoạch theo Phong Thuỷ Liên Hoa được tóm lược ở bài quy hoạch kiến trúc phong thuỷ Liên Hoa.